Darowizna to najczęstszy sposób przenoszenia własności w rodzinie. Co do zasady darowizna na rzecz najbliższej rodziny może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Zdarza się, bowiem tak, że osoby, które nie zawarły związku małżeńskiego decydują się na zaciągnięcie wspólnego kredytu hipotecznego.
Z jednej z najnowszych interpretacji indywidulanych prawa podatkowego dowiadujemy się, że w przypadku nieodpłatnego przekazania części nieruchomości, która obciążona jest hipoteką, podatku od spadku i darowizn nie zapłacą, także osoby niespokrewnione.
Do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze darowizny udziału w nieruchomości obciążonej hipoteką.
Wnioskodawca wskazał we wniosku, iż posiada on mieszkanie, które jest obciążone kredytem hipotecznym w obcej walucie. Właścicielem mieszkania miał być bank, wnioskodawca oraz jego była partnerka. Aktualna wartość nieruchomości miała wynosić 312.000 PLN, natomiast wartość jego zadłużenia to w przeliczeniu 342.263,75 PLN.
Z tego względu, iż wnioskodawcę nie łączy już nic z jego byłą partnerką, to chciałby przepisać na siebie cały dług oraz mieszkanie. Była partnerka oraz bank, jako strony w umowie miałyby, wyrazić zgodę na taką zmianę. Nabycie miałoby charakter nieodpłatny i żadna ze stron nie otrzymałaby z tego tytułu spłaty czy też dopłaty.
Umowy darowizny miałaby zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
Jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką gdzie wartość hipoteki przewyższa obecną wartość lokalu mieszkalnego, a stronami umowy kredytu są niespokrewnieni kredytobiorcy, to nieodpłatne przekazanie udziału w nieruchomości między tymi kredytobiorcami nie będzie wymagało odprowadzenia podatku od spadków i darowizn
W związku z powyższym była partnerka przekazałaby wnioskodawcy swoją część mieszkania oraz zadłużenie w wysokości 171.131,875 PLN. Co za tym idzie wnioskodawca znalazłby się w sytuacji, w której aktualna wartość zadłużenia przewyższyłaby wartość nieruchomości, czyli darowany zostałby mu dług. Tak więc w ocenie wnioskodawcy darowizna połowy udziału w ww. mieszkaniu nie powinna podlegać podatkowi od spadków i darowizn.
Zgodził się z tym Dyrektor KIS, wskazując, iż podatek od spadków i darowizn w swojej konstrukcji jest podatkiem od nieodpłatnego przyrostu majątku, a opodatkowaniu nim podlega w istocie wzbogacenie się nabywcy rzeczy i praw majątkowych.
Zatem jeśli opodatkowuje się nim nieodpłatny przyrost majątku, to nie może budzić wątpliwości to, że wartość całkowita hipoteki powinna pomniejszać wartość nabytej rzeczy i prawa majątkowego.
Dyrektor KIS podkreślił, że na wnioskodawcę przeniesiona zostanie nie tylko nieruchomość, ale także zobowiązanie w postaci kredytu hipotecznego, którego spłata zabezpieczona jest przedmiotową hipoteką.
Oznaczało to będzie, że w wyniku dokonania opisanych w wniosku czynności majątek wnioskodawcy nie tylko nie powiększy się, ale wręcz ulegnie zmniejszeniu. Wynikać to będzie z faktu, iż wartość hipoteki odpowiadająca darowanemu udziałowi będzie większa, niż wartość darowanego udziału.
Dlatego podstawa opodatkowania omawianej darowizny podatkiem od spadków i darowizn wynosić będzie 0 PLN i tyle samo wynosić będzie od niej podatek.
Podsumowując, jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką gdzie wartość hipoteki przewyższa obecną wartość lokalu mieszkalnego, a stronami umowy kredytu są niespokrewnieni kredytobiorcy, to nieodpłatne przekazanie udziału w nieruchomości między tymi kredytobiorcami nie będzie wymagało odprowadzenia podatku od spadków i darowizn.
Na podstawie interpretacji indywidulanej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 marca 2020 r., nr 0111-KDIB2-2.4015.2.2020.2.MM
Autor: Paweł Boś
Młodszy Konsultant Podatkowy, związany z Russell Bedford Poland od 2018 roku. Autor licznych artykułów o tematyce prawno-podatkowej, publikowanych w prasie branżowej. Student Prawa na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie