Pod koniec stycznia 2020 roku ukazała się informacja w sprawie odmowy wydania opinii zabezpieczającej, o której wydanie wniosek został złożony we wrześniu 2016 r. To oznacza, że ponad 3 lata wnioskodawcy oczekiwali na tę informację, która zgodnie z założeniami miała ich chronić przed zastosowaniem klauzuli unikania opodatkowania, aby ostatecznie otrzymać informację, że zaplanowane przez nich czynności, jakie miały się odbyć jeszcze w 2017 roku nie spełniają kryteriów do wydania opinii zabezpieczającej.
Wnioskodawcy zwrócili się do Ministra Rozwoju i Finansów o wydanie opinii zabezpieczającej w związku z planowanymi działaniami restrukturyzacyjnymi, które miały polegać m.in. na przeznaczeniu środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na sfinansowanie wydzielenia zorganizowanych części przedsiębiorstwa oraz przekazaniu tych środków do spółki komandytowej powstałej w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadziła dotychczas działalność operacyjną.
Przepisy dotyczące wydawania opinii zabezpieczających upoważniają organy do szczegółowego badania przedstawionego w opinii stanu faktycznego i planowanych działań pod kątem przesłanek sztucznego działania w kierunku osiągnięcia korzyści podatkowych
We wniosku wniesionym wspólnie przez spółki wskazane zostały cele, jaki wnioskodawcy chcieli osiągnąć w związku z planowanymi czynnościami – aspekty podatkowe były jednym z wskazanych celów, ale oprócz nich wskazano jeszcze 10 innych przyczyn, wśród których pojawiały się takie ja: chęć „odchudzenia” majątku spółki operacyjnej celem skupienia się przez tą spółkę na podstawowej działalności; wyjątkowa funkcja spółki majątkowej działającej jako „quasi-fundusz”, preferowany przez wspólników model sukcesji pokoleniowej czy chęć odformalizowania istniejącego w spółkach kapitałowych procesu wypłaty zysków.
Podstawowa korzyść podatkowa miała polegać na braku opodatkowania wartości kapitału zakładowego i zapasowego powstałego w wyniku przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa na spółkę kapitałową, która miała być następnie przekształcona w spółkę komandytową (a zatem niebędącą osobą prawną).
Wartość środków zgromadzonych na kapitale zapasowym wynosiła 26 mln zł – wyłączenie tej wartości z podstawy opodatkowania dawałoby zatem wymierną korzyść w podatku dochodowym. Ten cel podatkowy spółka wskazała jako jedną z korzyści lecz nie jako główną czy wyłączną – z taką oceną sytuacji nie zgodził się Szef KAS.
Ostatecznie Szefa KAS uznał, że głównym cele przeprowadzenia planowanych czynności było uzyskanie korzyści podatkowej.
W opinii organu inne powody i cele przeprowadzenia czynności należało uznać łącznie za co najwyżej niezbyt istotne w porównaniu do możliwości osiągnięcia przedmiotowej korzyści podatkowej, a przeprowadzenie tych czynności spełniało przesłankę sztucznego sposobu działania, o której mowa w art. 119c par. 1 Ordynacji podatkowej.
Szefa KAS wyraził opinię, iż wątpliwe jest aby wnioskodawcy w ogóle zdecydowali się na przeprowadzenie opisanych czynności, gdyby nie mieli możliwości osiągnięcia korzyści podatkowej.
Czy Szef KAS miał prawo wydać taką informację? Jak najbardziej – przepisy dotyczące wydawania opinii zabezpieczających upoważniają organy do szczegółowego badania przedstawionego w opinii stanu faktycznego i planowanych działań pod kątem przesłanek sztucznego działania w kierunku osiągnięcia korzyści podatkowych.
Uwagę jednak zwraca okres czasu jaki upłynął od momentu złożenia wniosku do otrzymania ostatecznej odpowiedzi Szefa KAS. Trzeba tu zwrócić uwagę na to, że w trakcie ubiegania się o wydanie opinii zabezpieczającej wnioskodawcy wnosili skargi do sądów administracyjnych, czego efektem były orzeczenia: WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2018 r.
oraz NSA z dnia 31 stycznia 2019 r. Nadal jednak okres czasu jaki upłynął między wydaniem wyroku NSA (styczeń 2019 r.) a otrzymaniem opinii wynosi praktycznie rok.
Z perspektywy rzeczywistości obrotu gospodarczego to długo, oczywiście w trakcie całego postępowania, widząc w jakim kierunku rozwija się stanowisko organu podatkowego wnioskodawcy mogli już podejmować pewne działania, niemniej z perspektywy podatników, którzy rozważają możliwość wystąpienia z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej, przebieg tej procedury może podziałać w sposób zniechęcający do złożenia wniosku.
Z pewnością podatnicy będą się liczyli zarówno z ryzykiem uzyskania odpowiedzi odmownej, jak też z przedłużającym się czasem trwania całej procedury, co oznacza nie tylko niepewność co do rezultatu, ale również dodatkowe koszty.
Źródło:
Informacja dotycząca odmowy wydania opinii zabezpieczającej z 23 stycznia 2020 r., sygn.. DKP3.8011.19.2019
Autor
Leszek Dutkiewicz, partner Russell Bedford Poland. Związany z firmą od 2011 roku. Dyrketor biura RBP w Katowicach. W latach 2008 – 2011 pracował dla czołowych firm doradczych (Ernst&Young, KPMG, BDO) świadcząc usługi z zakresu doradztwa podatkowego.
Specjalizuje się w prawie podatkowym i gospodarczym, przede wszystkim w zakresie prawa podatkowego międzynarodowego, postępowań podatkowych, podatku VAT oraz cen transakcyjnych. Autor publikacji o tematyce związanej z prawem podatkowym, cywilnym i międzynarodowym. Wykładowca na szkoleniach z zakresu prawa podatkowego.
Posiada wykształcenie prawnicze, w 2008 roku ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.