Regulacja rachunków powierniczych zawarta jest w art. 59 ustawy Prawo bankowego. Umowa o rachunek powierniczy jest odmianą umowy rachunku bankowego w rozumieniu art. 725 KC, mają do niej – zakresie nienormowanym w art. 59 – zastosowanie przepisy ogólne o rachunkach bankowych zawarte w KC oraz w przepisach Prawa bankowego.
Przedmiot umowy
Na rachunku powierniczym mogą być gromadzone wyłącznie środki pieniężne powierzone posiadaczowi rachunku (powiernikowi) przez osobę trzecią (powierzającego) na podstawie odrębnej umowy (umowy powierniczej). Na rachunku powierniczym zabronione jest gromadzenie środków innych aniżeli tych, które pochodzą od powierzającego. Poza tym, nie należy również gromadzić środków innego pochodzenia.
Prawa i obowiązki związane z umową
Środki, które wpłaciła osoba trzecia na rachunek są jej własnością. Natomiast, posiadacz rachunku jest ich dysponentem. Powierzający nie może żądać wypłaty środków, taką możliwość ma wyłącznie posiadacz rachunku. Co więcej, bank nie ma również obowiązku dokonywania kontroli czy dyspozycja wykorzystania środków na rachunku złożona została przez posiadacza tegoż zgodnie z umową powierniczą. Jeżeli jednak strony tak zdecydują, można taki obowiązek ustalić w treści umowy rachunku powierniczego.
Powierzenie środków następuje w celu ich wykorzystania na określony cel lub w określony sposób. Powiernik dysponuje powierzonymi środkami we własnym imieniu, ale jest zobowiązany względem powierzającego do „rozliczenia się” ze sposobu wykorzystania tych środków, a także do zwrotu środków pieniężnych, które nie zostały wykorzystane w czasie trwania umowy powierniczej.
Chcąc zapobiec ewentualnemu niebezpieczeństwu związanemu z wykorzystaniem środków znajdujących się na rachunku powierniczym w sposób niezgodny z umową, powierzający powinien dążyć do zawarcia odpowiednich klauzul w umowie powierniczej, w celu ochrony swoich interesów.
Środki ochrony interesów powierzającego
Przepisy prawa bankowego przewidują środki ochrony interesów powierzającego. Przede wszystkim ustawa przewiduje, że w razie wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko posiadaczowi rachunku powierniczego, środki znajdujące się na rachunku nie podlegają zajęciu.
Z kolei, w przypadku ogłoszenia upadłości posiadacza rachunku powierniczego, środki pieniężne znajdujące się na tym rachunku podlegają wyłączeniu z masy upadłości, zaś w przypadku śmierci posiadacza rachunku powierniczego zgromadzone na tym rachunku kwoty nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku.
Z kolei, względem posiadacza rachunku bankowego, odpowiedzialność na zasadach ogólnych ponosi bank za szkody wywołane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania.