wtorek, 14 maj 2019 06:56

Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwość dotyczącą możliwości zaskarżenia postanowienia o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego w toku postępowania upadłościowego

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 kwietnia 2019 r. opowiedział się za możliwością zaskarżania postanowienia o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego.

W artykule Możliwość zaskarżenia postanowienia o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego w toku postępowania upadłościowego wskazywaliśmy na problematykę związaną z brakiem bezpośredniego uregulowania przedmiotowego zagadnienia w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm., dalej jako „Prawo upadłościowe”), oraz na rozbieżność w powyższym zakresie istniejącą w praktyce sądowej. Zgodnie ze wskazanymi w poprzednim artykule rozważaniami, część judykatury opowiedziała się za możliwością zaskarżenia postanowienia o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego, podczas gdy druga część judykatury prezentuje pogląd przeciwny. Zwolennicy pierwszego z ww. stanowisk podkreślali, iż w związku z tym, że przepis art. 37 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm., dalej jako „Prawo upadłościowe”), nie wskazuje bezpośrednio, że art. 741 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm., dalej jako: „k.p.c.”) nie znajduje zastosowania w przypadku postępowania upadłościowego, to na postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego powinno służyć zażalenie. Część judykatury prezentującej pogląd przeciwny oparła się przede wszystkim na wykładni uchylonego już art. 42 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (nazwa ustawy obowiązująca przed dniem 1 stycznia 2016 r., dalej jako „Prawo upadłościowe i naprawcze”), zgodnie z którą uczestnicy postępowania o ogłoszenie upadłości nie mogli i nie mogą kwestionować samego faktu udzielenia zabezpieczenia, tj. ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego. 

Zdaniem Sądu Najwyższego nie można uznać art. 39 ust. 3 Prawa upadłościowego za kompletną regulację kwestii zaskarżalności postanowień w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika i tym samym uważać za podstawę do wnioskowania a contrario, że inne postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika nie są zaskarżalne zażaleniem

Przepisy ustawy – Prawo upadłościowe mają pierwszeństwo przed stosowaniem przepisów kodeksu postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 kwietnia 2019 r., III CZP 108/18 (dalej jako „Uchwała”) rozstrzygnął przedmiotowe zagadnienie, wskazując iż na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika wydane w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym po złożeniu wniosku o ogłoszenie jego upadłości przysługuje zażalenie (art. 741 k.p.c. w związku z art. 37 zdanie pierwsze i z art. 33 ust. 1 - Prawo upadłościowe).

Sąd Najwyższy w Uchwale wskazał, iż regulacja postępowania zabezpieczającego w przepisach ustawy – Prawo upadłościowe nie jest kompletna, wobec czego zgodnie z art. 37 zdanie pierwsze Prawo upadłościowe, w sprawach nieuregulowanych w tych przepisach stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym, z wyłączeniem art. 396 KPC, którego stosowanie zostało wyłączone w art. 37 zdanie drugie Prawo upadłościowe. 

W uchwale zostało ponadto podkreślone, że w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym w związku z postępowaniem w przedmiocie ogłoszenia upadłości stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym tylko w sprawach, które nie są uregulowane w ustawie – Prawo upadłościowe. Oznacza to, że pierwszeństwo przed stosowaniem przepisów kodeksu postępowania cywilnego mają nie tylko art. 36-43 Prawa upadłościowego, lecz także pozostałe przepisy ustawy – Prawo upadłościowe, dotyczące postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. W świetle tak rozumianego art. 37 zdanie pierwsze Prawa upadłościowego do postępowania zabezpieczającego prowadzonego w związku z postępowaniem w przedmiocie ogłoszenia upadłości zastosowanie ma wyrażona w art. 33 ust. 1 Prawo upadłościowe zasada, że zażalenie przysługuje na postanowienie kończące postępowanie oraz w przypadkach określonych w ustawie – Prawo upadłościowe. Idąc tym tokiem myślenia, Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika, w tym postanowienie w przedmiocie ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego (art. 38 ust. 1 zdanie pierwsze PrUpad), nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie. Stwierdzić trzeba, że odpowiedź na pytanie, czy na takie postanowienie przysługuje zażalenie, zależy od tego, czy w świetle art. 33 ust. 1 in fine Prawa upadłościowego i art. 37 zdanie pierwsze Prawa upadłościowego wchodzi w tej sytuacji w grę zastosowanie art. 741 k.p.c.

Wyjaśnienie zakresu przedmiotowego art. 39 Prawa upadłościowego

Sąd Najwyższy w Uchwale odwołał się w swoich rozważaniach do wykładni art. 42 zawartego pierwotnie w przepisach ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz do obowiązującego obecnie art. 39 Prawa upadłościowego. Sąd Najwyższy pokreślił, iż wątpliwość dotyczącą zakresu przedmiotowego art. 42 Prawo upadłościowe i naprawczego zastąpiła nowa wątpliwość, sprowadzająca się do pytania, czy art. 39 ust. 3 Prawa upadłościowego wyczerpująco reguluje kwestię zaskarżalności postanowień w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika. Zgodnie z treścią uzasadnienia Uchwały sprawa zaskarżalności wydawanych w pierwszej instancji postanowień w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika nie należy do spraw uregulowanych – w rozumieniu art. 37 Prawo upadłościowe, wobec czego do postanowień tych znajduje zastosowania art. 741 k.p.c., zawarte w art. 39 ust. 3 zdanie drugie Prawa upadłościowego uregulowanie zażalenia ma charakter wycinkowy, gdyż – jak wynika z art. 39 ust. 3 zdanie pierwsze Prawa upadłościowego – odnosi się tylko do postanowień pozytywnych (o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o uchyleniu zajęcia rachunku bankowego) i nie dotyczy postanowień negatywnych (oddalających wniosek o zastosowanie takiego zabezpieczenia). Dlatego też zdaniem Sądu Najwyższego nie można uznać ww. art. 39 ust. 3 za kompletną regulację kwestii zaskarżalności postanowień w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika i tym samym uważać za podstawę do wnioskowania a contrario, że inne postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia majątku dłużnika nie są zaskarżalne zażaleniem.

Autor: Hana Żołnierkiewicz 

Aplikant adwokacki w Departamencie Prawnym. Od 2017 roku związana z Russell Bedford Dmowski i Wspólnicy Kancelaria Adwokacka Sp.k. Posiada doświadczenie w obsłudze prawnej na rzecz przedsiębiorców w zakresie łączenia, podziału i przekształcenia spółek oraz w zakresie prawa upadłościowego, prawa restrukturyzacyjnego i prawa rynku kapitałowego. Prowadzi bieżącą obsługę spółek prawa handlowego, w tym sporządza dokumentację korporacyjną, zarówno w języku polskim jak i w angielskim. Reprezentuje również klientów przed sądami powszechnymi w sprawach z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego.

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 55

Tematy na czasie to split payment, raportowanie MDR, nowa matryca stawek VAT. Zmianom przyglądamy się na bieżąco na naszym portalu i w mediach społecznościowych. W magazynie podsumowujemy najważniejsze z nich, a także zwracamy uwagę na takie, które są równie ważne, ale niekoniecznie „medialne”.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Dodatkowe informacje ws. wykazu podatników VAT - Russell Bedford Poland https://t.co/5JGinMFPtd
18hreply
RB__Poland Russell Bedford na konferencji #Mazurytobiznes. Zobacz fotorelację: https://t.co/mHMjo3qHDd https://t.co/uh8ru9j9dt
23hreply
RB__Poland Przeprowadzanie inwestycji na obszarach Natura 2000 - Russell Bedford Poland https://t.co/Y93sRBhiuX
RB__Poland Ceny transferowe. Japońska reforma podatkowa - Russell Bedford Poland https://t.co/G3H1Jeku2n