Oprogramowanie komputerowe chronione prawem autorskim a ulga IP BOX

W myśl art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1 (dalej: p.a.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Jednym z przedmiotów tego prawa są programy komputerowe, które podlegają ochronie jak utwory literackie – obejmuje ona wszystkie formy ich wyrażenia, z wyjątkiem idei i zasad stanowiących podstawę jakiegokolwiek elementu tych programów 2 .

Preferencyjna stawka opodatkowania w wysokości 5 proc., dotycząca dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP BOX) zostanie zastosowana wobec oprogramowania komputerowego, jeżeli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest rezultatem prac badawczo-rozwojowych.

Organy podatkowe zauważają, że w takiej sytuacji autorskiemu prawu do programu komputerowego należy nadać znaczenia funkcjonalne, celowościowe i rozszerzające, w myśl Raportu OECD BEPS Plan Działania Nr 5 3 .

1. Wprowadzenie

Przedmiotem wydanej 27 lipca 2020 r. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacji podatkowej było opodatkowanie dochodów z komercjalizacji praw własności intelektualnej 4 stawką w wysokości 5 proc.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, płaci w Polsce podatek liniowy (19 proc.) i osiąga dochody z programowania komputerowego. Jest właścicielem oprogramowania, które wciąż rozwija o nowe funkcjonalności, a które na podstawie umowy zawartej z X spółką z o.o.

jest przenoszone na tę spółkę za otrzymywane co miesiąc wynagrodzenie. Wedle tej umowy Wnioskodawca świadczy swoje usługi osobiście, a tworzone przez niego oprogramowanie dotyczy innowacyjnego systemu informatycznego, umożliwiającego firmom pożyczkowym i bankom ocenę wiarygodności i zdolności kredytowej klientów X spółki z o.o.

Ponadto, jak wskazał we wniosku, ponosi całkowitą odpowiedzialność za wyniki swoich działań badawczo-rozwojowych. Rozwijając i ulepszając program komputerowy uzyskuje dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

2. Spełnienie przesłanek umożliwiających skorzystanie z preferencyjnej stawki

Wnioskodawca, uzasadniając swoje stanowisko, iż jego działalność badawczo-rozwojowa powinna podlegać uldze IP BOX, odwołał się do warunków określonych w tym w względzie w objaśnieniach podatkowych resortu finansów 5 i stwierdził, że spełnia ona takie przesłanki, jak: twórczość, systematyczność, a także zwiększenie zasobów wiedzy oraz ich wykorzystanie w tworzeniu nowych zastosowań.

Wnioskodawca nie powiela obcych patentów i oprogramowań. Wskazał również m.in., że za każdym razem rezultatem jego pracy jest „nowy kod źródłowy, mający indywidualny i twórczy charakter oraz stanowiący niezależną własność intelektualną i podlegający ochronie prawnej na podstawie art. 74 p.a.”.

W trakcie świadczonych przez niego usług programistycznych następuje ulepszenie tworzonego oprogramowania, a „jakakolwiek zmiana w ulepszanym lub modyfikowanym programie komputerowym wiąże się ze zmianami kodów źródłowych i algorytmów, co w konsekwencji prowadzi do powstania odrębnego prawa własności intelektualnej”.

W ww. objaśnieniach resortu finansów zwraca się uwagę, że jeśli podatnicy chcą skorzystać z ulgi IP Box, to muszą prowadzić odrębną ewidencję związaną z wszystkimi operacjami finansowymi, dotyczącymi osiągania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej 6 .

Wnioskodawca poinformował, że prowadził taką ewidencję, umożliwiającą wyodrębnienie poszczególnych praw tego rodzaju oraz ustalenie przychodu, kosztów uzyskania przychodu i dochodu (straty) dotyczących każdego z tych kwalifikowanych praw. Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 20 grudnia 2019 r.

uznał, że niespełnienie tego warunku wyklucza zastosowanie preferencyjnej 5 proc. stawki podatkowej w przypadku IP BOX 7 . Autor wniosku zadał pytanie: czy z uwagi na obowiązujące od 1 stycznia 2019 r.

regulacje IP Box i przepisy ustaw podatkowych wykonywana przez niego praca jest działalnością badawczo-rozwojową z odpłatnym przeniesieniem majątkowych praw autorskich oraz czy można zastosować dla dochodu z tejże działalności 5 proc. stawkę opodatkowania w rozliczeniu rocznym PIT?

Według jego oceny odpowiedź ze strony fiskusa powinna potwierdzać tę opinię.

3. Oprogramowanie z ochroną jak utwór literacki

Dyrektor KIS uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe i zwrócił uwagę, że istotne jest zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej wnioskodawcy, które można uznać za działalność badawczo-rozwojową, zaś w analizowanym przypadku „oprogramowanie stworzone na rzecz zleceniodawcy ulepszy/ulepszyło i rozwinie/rozwinęło działanie starych programów lub też spowoduje/powodowało stworzenie zupełnie nowych funkcjonalności”. Wskazał również, że oprogramowanie definiowane jest jako „ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów”, a wykonywanie zadań przez wnioskodawcę wiąże się z koniecznością nieustannego poszerzania swoich kwalifikacji, ciągłego zdobywania i pogłębiania wiedzy i umiejętności oraz poznawania nowoczesnych narzędzi i technik wytwarzania oprogramowania”.

Dyrektor KIS przywołał też akapit 34 Raportu OECD BEPS Plan Działania Nr 5, w myśl którego „nie tylko program komputerowy chroniony prawem autorskim, ale szerzej oprogramowanie chronione prawem autorskim, może zawierać się w katalogu kwalifikowanych IP jako aktywo funkcjonalnie ekwiwalentne do patentu (…) jest nowatorskie, nieoczywiste i użyteczne, a zatem zasadniczo wynika z innowacyjnej działalności badawczo-rozwojowej, której prowadzenie powinny stymulować przepisy o IP BOX”.

Zatem, w ocenie organu podatkowego, „oprogramowanie może być, zgodnie z wykładnią celowościową i kontekstualną (zawartą w Raporcie OECD) uznane za kwalifikowane IP w świetle rozszerzającej wykładni art. 30ca ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f., jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych”.

Wnioskodawca, prowadząc odrębną ewidencję zdarzeń dla IP BOX, spełnił też jedną z przesłanek zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej.

___________________________

1 T.j. Dz.U. 2019 poz. 1231 z późn. zm. 2 Art. 74, ust. 1 i 2 p.a. 3 Inicjatywa BEPS – ang. Base Erosion and Profit Shifting, Działanie nr 5: „Efektywne zwalczanie szkodliwych praktyk podatkowych przy uwzględnieniu transparentności i rzeczywistej działalności podatników”. 4 Sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.309.2020.3.AP.

5 „Objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów z 15 lipca 2019 r., dotyczące preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej - IP BOX”, publik.

15 lipca 2019 r., https://www.gov.pl/web/finanse/objasnienia-podatkowe-dot-preferencyjnego-opodatkowania-dochodow-wytwarzanych-przez-prawa-wlasnosci-intelektualnej-ip-box. 6 Por. art. 24e ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2019 poz. 865) i art. 30cb ust.

1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2019 poz. 1387 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). 7 Sygn. 0112-KDIL3-3.4011.399.2019.2.IM.