Przydomek to nie to samo co pseudonim i nie jest dobrem osobistym – echa głośnego sporu sądowego

W dniu 23 października 2020 r. Sąd Najwyższy oddalił skargą kasacyjną w sporze pomiędzy Dariuszem Michalczewskim a przeciwko FoodCare sp. z o.o. o zapłatę 21 765 310,48 zł tytułem odszkodowania za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez wykorzystywanie przydomka sportowca do sprzedaży napoju energetycznego pod taką nazwą.

Były pięściarz stał na stanowisku, że przydomek należy do dóbr osobistych podlegających ochronie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a FoodCare sp. z o.o. posługiwała się oznaczeniem „Tiger” na produkowane i sprzedawane przez siebie napoje bezprawnie.

Sprawa znalazła swój finał w Sądzie Najwyższym po tym, jak w I instancji Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził na rzecz Dariusza Michalczewskiego od FoodCare kwotę 2 401 961 zł 37 gr, ale wskutek apelacji FoodCare sp. z o.o. Sąd Apelacyjny w Krakowie finalnie oddalił powództwo.

Katalog dóbr osobistych

Kodeks cywilny wskazuje, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Kodeks cywilny nie zawiera definicji dobra osobistego, ale w art. 23 KC ustawodawca posłużył się przykładowym wyliczeniem takich dóbr i przy redakcji tego przepisu posłużył sformułowaniem „jak w szczególności”, co wskazuje na występowanie otwartego katalog takich dóbr, a sam przepis nie wskazuje ich wszystkich.

Jednym z przykładowo wyliczonych w Kodeksie Cywilnym dóbr osobistych stanowi także pseudonim, ale na gruncie głośnej sprawy powstał spór pomiędzy byłym pięściarzem a spółką, czy należy do nich także przydomek.

Pseudonim a przydomek

Sąd Apelacyjny w Krakowie uzasadnił swój wyrok tym, że pseudonim to indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko i jest stosowany zwykle przy szczególnych okazjach w rozmaitych celach: dla ukrycia swoich oficjalnych personaliów, w celu łatwiejszego zapamiętania danej osoby lub dla podkreślenia jakichś swoistych cech osobowych czy wyglądu danej osoby.

Natomiast przydomek stanowi trzeci obok imienia i nazwiska określnik danej osoby i w przypadku wystąpienia bez imienia i nazwiska nie stanowi jej indywidualizacji. W konsekwencji podlega ochronie jako dobro osobiste łącznie z nazwiskiem, i tylko w takiej postaci indywidualizuje daną osobę.

Przydomek nie podlega ochronie

Finalnie, Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Sądu Apelacyjnego w Krakowie i oddalił skargą kasacyjną jego orzeczenie[1].

Orzeczenie Sądu Najwyższego koresponduje ze stanowiskiem występującym w orzecznictwie, zgodnie z którym przydomek stanowi dodatkowe określenie danej osoby i gdy występuje tylko obok imienia i nazwiska ani nie stanowi wyłącznego elementu indywidualizacji danej osoby, to posługiwanie się nim przez inne osoby nie stanowi naruszenia dobra osobistego.

Autor: Michał Skwarek - aplikant radcowski w departamencie prawnym Russell Bedford Poland. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.