Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Prawo o miarach (Ustawa) zawiera proponowane rozwiązanie odnośnie walki z nieuczciwymi praktykami, których dopuszczają się przede wszystkim pracownicy sklepów budowlanych oraz stacji benzynowych. Praktyki te polegają na odpłatnej wymianie paragonów zostawionych przez klientów na faktury przedsiębiorcom lub spółkom. Pozwala to tym podmiotom na odliczenie VAT jak również na udokumentowanie kosztów w zakresie podatku dochodowego.
Ustawa zawiera propozycję nowego przepisu tj. art. 106b ust. 4 w ustawie z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Ustawa VAT). Zgodnie z treścią tego przepisu przedsiębiorca, który po danej transakcji otrzyma paragon bez NIP w późniejszym czasie nie wymieni go na fakturę VAT.
Tym samym pozbawiony zostanie prawa do odliczenia tej daniny. W rezultacie, zgodnie z informacjami z Ministerstwa Finansów, dany przedsiębiorca winien w ramach należytej staranności i we własnym interesie dowiedzieć się od swojego kontrahenta czy dana kasa fiskalna drukuje paragony z NIP.
Wskazać należy, że tego typu kasy fiskalne nie są jeszcze popularne na rynku i w najbliższym czasie nie należy spodziewać się zakupu nowych egzemplarzy przez przedsiębiorców.
Z powyższą propozycją nie zgadza się Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Zgodnie z informacjami pozyskanymi z tego resortu „Przedsiębiorcy nie powinni tracić prawa do odliczenia podatku tylko dlatego, że kasa sprzedawcy nie drukuje potwierdzeń sprzedaży z NIP kupującego”.
Z poglądem resortu spraw zagranicznych zgadza się z Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, która przypomniała w tym zakresie utrwalone już orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z orzecznictwem kwestie formalne tj. np. NIP na dokumencie, nie mogą decydować o zakresie prawa do odliczenia podatku VAT.
Dodatkowo Ministerstwo Spraw Zagranicznych wskazuje, iż proponowane rozwiązanie w postaci art. 106 ust. 4 Ustawy VAT jest niezgodne z unijną dyrektywą VAT a dokładniej art. 220. Dzieje się tak ponieważ stosując nowy przepis gdyby np.
kasa fiskalna sprzedawcy nie drukowała paragonów z NIP, to wprawdzie doszłoby do transakcji, ale nie byłaby ona odpowiednio udokumentowana. Dodatkowo wskazać należy, co podkreśla również resort spraw zagranicznych, w unijnej dyrektywie brak jest przepisów, które wiązałyby prawo do odliczenia podatku z podaniem NIP.
W swojej negatywnej opinii odnośnie proponowanych zmian Prokuratoria Generalna RP odwołuje się również do orzecznictwa Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie możliwości skorzystania przez podatników prawa do potrącenia VAT, jeśli spełnione zostały warunki materialne tj.
do transakcji doszło, nie było oszustwa, lecz nie zostały spełnione niektóre warunki formalne (np. zgodnie z proponowanymi zmianami obowiązek podania NIP na dokumencie). Powyższe znajduje potwierdzenie w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 października 2010 roku, sygn. akt C-385/09, czy z 1 marca 2012 roku, sygn.
akt C-280/10.
Pomimo, iż cel wprowadzenia zmian jest słuszny tj. eliminacja oszustów z rynku, proponowane zmiany są niezgodne z przepisami dyrektywy 2006/112 i ograniczają podatnikom możliwość realizacji swojego podstawowego uprawnienia w postaci prawa do odliczenia podatku.