środa, 07 wrzesień 2022 10:41

Nadchodzą zmiany w prawie spadkowym

Projekt nowelizacji kodeksu cywilnego zapowiada zmianę w zakresie przepisów prawa spadkowego. Nowelizacja przewiduje m.in. rozszerzenie katalogu przesłanek uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia, a nadto zmienia zasady odrzucania spadku w imieniu dziecka.

Jedna z planowanych zmian dotyczy instytucji niegodności dziedziczenia uregulowanej przez obecny art. 928 KC. Aktualne brzmienie przepisu zawiera 4 przesłanki, kiedy spadkobierca może być uznany za niegodnego dziedziczenia, tj. kiedy:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności,
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Przewidywana zmiana wprowadza kolejną przesłankę, tj. uporczywe niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy lub uporczywe uchylanie się od sprawowania opieki nad spadkodawcą. Jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu projektu nowelizacji, system prawny powinien bowiem reagować na etycznie niewłaściwe zachowania osób, które mogą osiągnąć korzyści ze spadku. Istotne w tym zakresie jest określenie „uporczywe”, przez co rozumieć należy długotrwałe, powtarzalne zachowanie, jednak to sąd będzie każdorazowo oceniał, czy mamy do czynienia z uporczywym niewykonywaniem obowiązku alimentacyjnego lub uporczywym uchylaniem się od sprawowania opieki nad spadkodawcą.

Kolejna zmiana dotyczy art. 934 KC, którego aktualnie stanowi, że w sytuacji braku dzieci, małżonka, rodziców, rodzeństwa i dzieci rodzeństwa spadkodawcy, spadek przypada dziadkom spadkodawcy, przy czym dziedziczą oni w częściach równych. Jeśli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło chwili otwarcia spadku, jego część spadku przypada jego dzieciom, a gdy ich nie ma – udział spadkowy przypada innym dziadkom w częściach równych. Nowa treść przepisu zakłada, że:

  • jeżeli którekolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych;
  • jeżeli dziecko któregokolwiek z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom;
  • w braku dzieci tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku i ich dzieci, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

W konsekwencji ograniczenia kręgu spadkobierców, czas postępowań spadkowych może ulec skróceniu, bowiem zmniejsza się krąg osób powołanych do spadku.  

Nowelizacja ma również uregulować sytuację, gdy spadkobiercą jest dziecko lub osoba pozostająca pod opieką. Przyjęcie lub odrzucenie spadku przez rodziców albo opiekunów wymaga bowiem zgody sądu. Przewidziany w art. 1015 KC 6- miesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, często bywa zbyt krótki. Ustawodawca wychodząc naprzeciwko temu zagadnieniu, zaproponował rozwiązanie, które zakłada że aby zachować ww. termin, wystarczające jest złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Z kolei, jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu na złożenie oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie.

Zmiana dotyczy również art. 1030 KC i odpowiedzialności gminy i Skarbu Państwa za długi spadkowe, poprzez dodanie do niego par. 2 o treści: Skarb Państwa lub gmina, którym spadek przypadł z mocy ustawy, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku.

Projektowane zmiany można wstępnie oceniać jako pozytywne i potrzebne, jednak dopiero ostateczny kształt ustawy oraz jej wejście w życie pozwoli na rzeczywistą ocenę tej zmiany.

 

Autor: Milena Hęglewicz, radca prawny Russell Bedford Poland

 

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Polski ład 2022

okladka polski lad

Polski ład to jeden z największych projektów rewolucjonizujących polskie prawo podatkowe. Wprowadza do niego wiele nowych praw, a także rozwiązania, które przez lata nie mogły się przebić, negowane przez przedsiębiorców, a nawet ich Rzecznika, jak np. de facto likwidację podatku liniowego. W niniejszej publikacji przedstawiamy najważniejsze zmiany.

Pobierz poradnik

Facebook

Twitter

RB__Poland Przekształcenie spółki a własność nieruchomości rolnych i leśnych - Russell Bedford https://t.co/gUAcRq8b5A
10mreply
RB__Poland Krajowy System e-Faktur – planowane zmiany dotyczące uprawnionych podmiotów - Russell Bedford https://t.co/aADFLivWTJ