poniedziałek, 14 grudzień 2020 11:30

Trybunał Konstytucyjny po stronie wierzycieli

photo created by kstudio - www.freepik.com photo created by kstudio - www.freepik.com

Trybunał Konstytucyjny uznał niezgodny z konstytucją przepis przejściowy dotyczący opłaty komorniczej za umorzenie egzekucji.

Pytanie prawne do TK skierował w lutym zeszłego roku Sąd Rejonowy w Zielonej Górze. Z zaskarżonego przepisu przejściowego, tj. art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych wynika, że jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało zakończone na wniosek wierzyciela przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, czyli przed 1 stycznia 2019 r., opłatą egzekucyjną obciążany był dłużnik. Z kolei, jeśli umorzenie nastąpiło po wejściu w życie nowej ustawy, do poniesienia opłaty zobowiązany był wierzyciel. W związku z powyższym sąd zwrócił się z pytaniem prawnym do TK czy art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770) w zakresie, w jakim przewiduje wydanie postanowienia o pobraniu opłaty komorniczej od strony postępowania w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym i niezakończonym przed jej wejściem w życie, bez uzależnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie opłaty od daty, w której ziściło się zdarzenie warunkujące pobranie opłaty, względnie obciążenie nią wierzyciela lub dłużnika, jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał uznał we wtorek zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją. Jak podkreślił w uzasadnieniu wyroku sędzia Leon Kieres, przyjęte w zaskarżonym przepisie „kryterium w wypadku wierzycieli, którzy złożyli wniosek o umorzenie postępowania przed 1 stycznia 2019 r., a postępowanie zostało zakończone po wejściu w życie nowej ustawy, prowadzi do skutków retroaktywnych”. Jak dodał, „nowe przepisy znajdują zastosowanie do oceny zdarzeń mających miejsce pod rządami dawnego prawa”.

Trybunał wskazał, że strony postępowania opierają swoje prognozy na brzmieniu przepisów obowiązujących w momencie ich dokonania. „Tym samym regulacje intertemporalne nakazujące bezpośrednie stosowanie prawa nowego nie respektują w pełni zasady fair play” – zaznaczył TK.

Jak dodał, w uzasadnieniu sędzia Kieres konsekwencją zaskarżonych przepisów jest niepewność i brak możliwości przewidzenia skutków podejmowanych przez wierzycieli czynności. „Wierzyciel składający wniosek o umorzenie postępowania nie był w stanie na podstawie zaskarżonego przepisu przewidzieć w oparciu, o jaki stan prawny zostanie ustalona opłata egzekucyjna. Przyjęcie, że o zasadach rozstrzygania o opłatach egzekucyjnych decyduje data wydania przez komornika postanowienia, a nie data wniosku wierzyciela, jako kryterium nie spełnia wymagań stawianych ustawodawcy racjonalnemu” – mówił sędzia.

Trybunał przypomniał także cel, jaki stał za wprowadzeniem takiej zmiany w opłatach – chodziło o jak najszybsze wprowadzenie uregulowań „eliminujących możliwość nadużywania opłat egzekucyjnych jako narzędzia szykanowania dłużników”. Jak jednak wskazał, grupa wierzycieli, którzy złożyli wniosek o umorzenie postępowania przed 1 stycznia 2019 r., nie była jednorodna.

„Nie można zarzucić wszystkim wierzycielom z tej grupy, że kierowali się złą wolą i chęcią szykanowania dłużników w celu przysporzenia im dodatkowych kosztów. (...) Nie jest zatem wykluczone, że postępowanie wierzyciela, który działał w dobrej wierze i złożył wniosek przed 1 stycznia 2019 r., zostanie umorzone po wejściu w życie nowej ustawy, a postępowanie wierzyciela, który nadużywał prawa w celu szykanowania dłużników i również złożył wniosek o umorzenie przed 1 stycznia 2019 r., zakończy się przed dniem jej wejścia w życie” – argumentował TK.

Trybunał orzekł w tej sprawie w składzie pięciorga sędziów, któremu przewodniczył sędzia Rafał Wojciechowski. Orzeczenie zapadło jednogłośnie.

Autor: Bartosz Nawrot

Konsultant ds. prawnych, związany z kancelarią Russell Bedford Poland od 2018 roku.

 

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Poradnik antykryzysowy

broszura rb 2020

Specustawa w praktyce

Pandemia tzw. koronawirusa (SARS-CoV-2, COVID-19) zmienia bardzo wiele aspektów prawa. Przepisy mające dać wsparcie pracownikom, przedsiębiorcom, pracodawcom i innym podmiotom gospodarczym, wprowadzone specustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Ministerstwo Sprawiedliwości chce utworzyć Sąd Ochrony Wolności Słowa - Russell Bedford https://t.co/W6ffkXdBOu
RB__Poland Nowe prawo zamówień publicznych – najważniejsze zmiany - Russell Bedford https://t.co/s7GH7V8PSw
RB__Poland Rozszerzenie elementów w lokalnej dokumentacji oraz aktualizacja TPR, czyli kolejne zmiany w cenach transferowych -… https://t.co/2VJMk0zRDg
RB__Poland Nowelizacja ustawy o własności lokali - dłużnicy stracą dach nad głową - Russell Bedford https://t.co/Wh3Gngc88v