środa, 19 czerwiec 2019 06:50

Nowy organ kontroli. Projekt nowelizacji ustawy już po pierwszym czytaniu

Można uznać, że biegli rewidenci stali się ulubieńcami ustawodawcy i regulatora rynku. To właśnie na nich nakładane są coraz to nowe czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów o praniu brudnych pieniędzy czy kontroli antykorupcyjnej. Nie zawsze ma to wiele wspólnego z kontrolą przeprowadzanych audytów, ich rzetelności oraz, co najważniejsze, prawidłowości. Wprowadzany nowelizacją ustawy nowy urząd kontroli biegłych rewidentów nie tylko odbierze im część uprawnień, ale w sposób istotny może również podnieść ceny ich usług.

12 czerwca 2019 roku Sejm przeprowadził pierwsze czytanie projektu nowelizacji ustawy o biegłych rewidentach. Głównym celem wprowadzanych zmian, według uzasadnienia projektu, ma być „wzmocnienie nadzoru publicznego nad działalnością biegłych rewidentów i firm audytorskich w Polsce”. Głównie służyć temu ma wprowadzenie nowego organu kontroli, czyli Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (dalej: PANA), która ma zastąpić obecnie funkcjonującą Komisję Nadzoru Audytowego (dalej: KNA). Notabene nastąpi to po zaledwie roku działalności Komisji, ustanowionej ustawą o biegłych rewidentach, firmach audytorskich, oraz nadzorze publicznym z dnia 11 maja 2017 r.

Nowy urząd ma, w założeniu projektu, przejąć nie tylko rolę KNA, ale również część uprawnień Polskiej Izby Biegłych Rewidentów

Polska Agencja Nadzoru Audytowego - zadania nowej agencji

Nowy urząd ma, w założeniu projektu, przejąć nie tylko rolę KNA, ale również część uprawnień Polskiej Izby Biegłych Rewidentów (dalej: PIBR). W uzasadnieniu ustawodawca wskazuje, że dotychczas podejmowane działania w zakresie nadzoru publicznego prowadzone były w sposób dalece niezadowalający. Wśród głównych wad wskazuje się opóźnienie realizacji planów kontroli KNA (głównie z powodu nie skomplementowania zespołów kontrolerów o odpowiednim doświadczeniu w zakładanym składzie), jak również przewlekłość postępowań prowadzonych przez Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego oraz Krajowy Sąd Dyscyplinarny, czyli organy PIBR.

Ustawodawca zakłada, że ustanowienie jednego organu kontroli w zakresie usług biegłego rewidenta znacząco poprawi jakość tych kontroli. Działalność organu nadzoru w formie państwowej osoby prawnej pozwoli również na większą elastyczność ustalania warunków pracy i płacy, co pozwoli zwiększyć możliwości pozyskania odpowiednio wykwalifikowanej kadry. Jest to założenie niezwykle ambitne patrząc na sytuacje wszelkiego rodzaju specjalistów w urzędach państwowych.

Innym z założeń projektu, jest przyznanie bardzo szerokich uprawnień dla PANA, t.j. przeprowadzenie kontroli bezpośrednich, w odniesieniu do wszystkich usług objętych standardami wykonywania zawodu, świadczonych przez firmy audytorskie, a więc nie tylko dotyczące rewizji finansowej, ale również usług atestacyjnych i pokrewnych. Odbędzie się to kosztem ograniczenia takich uprawnień po stronie PIBR, pozostawiając jednak w jej kompetencjach ustanawianie krajowych standardów wykonywania zawodu; krajowych standardów kontroli jakości; zasad etyki zawodowej oraz kontroli wypełnia przez biegłych rewidentów obowiązków z zakresu obligatoryjnego samodoskonalenia, a także wykonywanie zadań z zakresu rejestracji i zatwierdzania biegłych rewidentów. Zakłada się, że pełną funkcjonalność Agencja powinna osiągnąć w 2020 r.

Wątpliwości wokół PANA

Wątpliwości budzi również sposób finansowania nowej Agencji. Z projektu wynika, że będą to opłaty z tytułu nadzoru od firm audytorskich, opłaty za wpis na listę firm audytorskich oraz inne przychody. Projektowane przepisy przewidują także możliwość finansowania działalności agencji z dotacji budżetu państwa. Firmy audytorskie będą wnosić opłatę z tytułu nadzoru za dany rok kalendarzowy w wysokości będącej iloczynem stawki procentowej na dany rok kalendarzowy oraz rocznych przychodów z tytułu, odpowiednio, usług atestacyjnych i usług pokrewnych wykonanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu, jednak nie mniejszej niż 20 procent przeciętnego wynagrodzenia, lub przychodów z tytułu badań ustawowych przeprowadzonych na terytorium Polski.

Stawka procentowa obowiązująca w danym roku kalendarzowym nie będzie mogła być wyższa niż 4 procent. Obecnie ustawa zakłada, że stawka ta nie może być wyższa niż 5,5 procent. Nie oznacza to jednak zmniejszenia obciążeń firm audytorskich, ponieważ rozszerzono podstawę opłat z tytułu nadzoru. Zwiększenie opłat może mocno obciążyć firmy audytorskie, co ostatecznie może spowodować wzrost, wcale nie tak niskich, cen ich usług. Wątpliwości w zakresie obciążenia opłatami zostały podniesione również przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który poprosił o dodatkowe wyjaśnienia czy zmiany te nie ograniczą konkurencji na rynku świadczenia usług rewizji finansowej i czy wzrost wydatków nie wywrze negatywnego wpływu na małe i średnie przedsiębiorstwa. Warto też zaznaczyć, że planowany budżet PANA jest dwa razy większy od łącznej sumy opłat z tytułu nadzoru pobieranych obecnie przez KNA i PIBR.

Innym źródłem przychodów PANA mają być także opłaty za wpis na listę audytorów, który wzrośnie z 2 tysięcy do 5 tysięcy złotych, czyli aż o 150 proc.

Ciężko wyrokować czy, i ewentualnie jakie, konsekwencje dla firm audytorskich oraz ich klientów przyniesie ustanowienie PANA. Projekt nie został jeszcze zatwierdzony, nie można zatem przewidzieć, jaki będzie miał ostatecznie kształt. Zadbać ma o to nowo ustanowiony pełnomocnik Ministra Finansów ds. organizacji Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego, p. Justyna Adamczyk. W razie ewentualnego powstania nowego organu pozostaje mieć nadzieję, że jego przydatność potrwa dłużej niż rok.

źródło: https://www.forbes.pl/opinie/nowelizacja-ustawy-o-bieglych-rewidentach-co-zaklada/xs5xjpe

Autor:

Andrzej Dmowski

Adwokat i doktor nauk prawnych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2011 roku jeden z Partnerów Zarządzających w korporacji Russell Bedford Poland. Wcześniej w sieci doradczej BDO, a także Deloitte & Touche. Autor książki „Ceny Transferowe”, współautor komentarza „Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych”, autor wielu publikacji z zakresu prawa podatkowego.

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 55

Tematy na czasie to split payment, raportowanie MDR, nowa matryca stawek VAT. Zmianom przyglądamy się na bieżąco na naszym portalu i w mediach społecznościowych. W magazynie podsumowujemy najważniejsze z nich, a także zwracamy uwagę na takie, które są równie ważne, ale niekoniecznie „medialne”.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Przeprowadzanie inwestycji na obszarach Natura 2000 - Russell Bedford Poland https://t.co/Y93sRBhiuX
15hreply
RB__Poland Ceny transferowe. Japońska reforma podatkowa - Russell Bedford Poland https://t.co/G3H1Jeku2n
RB__Poland RB dla @Forbes Podatek GAFA wymierzony w amerykańskie korporacje oznacza konkretne wpływy do budżetu. Jednak rząd M… https://t.co/O4PtZ6SwAt
RB__Poland Drużyna Russell Bedford pobiegnie w Runmageddonie! 💪💪💪 https://t.co/A3Y47wpyK6 https://t.co/YYt5eQXNtB