środa, 06 październik 2021 07:20

RPO podejmuje sprawy łamania praw obywatelskich w czasie pandemii

Rzecznik praw obywatelskich alarmuje o dużej liczbie osób, które zgłaszają do niego problem naruszania ich swobód obywatelskich z związku z noszeniem maseczki ochronnej czy wymogiem posiadania tzw. paszportu covidowego. Prawo w zakresie udzielania informacji o szczepieniu wymaga doprecyzowania ustawą.

Marcin Wiącek, aktualny RPO, podjął w tym zakresie interwencję odnoszącą się do sprawy obywatela, który podczas lockdownu w kwietniu 2020 nie posiadał maseczki w miejscu publicznym, za co został oskarżony z tytułu wykroczenia z art. 54 Kodeksu wykroczeń w związku z § 18 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 15 kwietnia 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. RPO od początku stał na stanowisku, że prawo to działa wadliwie. I faktycznie zostało ono zmienione na mocy zmian ustawy covidowej z 28 października 2020 r., kiedy to Rada Ministrów uzyskała upoważnienie do ustanowienia w rozporządzeniu powszechnego nakazu zakrywania ust i nosa wraz ze sposobem realizacji tego nakazu. A jego nieprzestrzeganie zostało uznane za wykroczenie. Jednakże przepisy te weszły w życie 29 listopada 2020 r., a więc nie obowiązywały w chwili, kiedy wspomniany obywatel został oskarżony. W rezultacie interwencji RPO Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił pana Rafała od przypisanego mu czynu.

RPO zaapelował do Premiera o uszczelnienie prawa w zakresie wymogu posiadania tzw. paszportu covidowego czy aktualnego testu na nosicielstwo Covid-19, co będzie sporym wyzwaniem, ponieważ stykają się tu problematyka swobód obywatelskich, RODO czy praw dotyczących prowadzenia działalności

Podobną sytuację mamy obecnie w zakresie udzielania informacji o zaszczepieniu, co reguluje jedynie rozporządzenie Rady Ministrów, podrzędne wobec zapisów konstytucyjnych czy ustawowych, które gwarantują prawo do prywatności, chronią informacje medyczne, gwarantują obywatelowi wolność korzystania z nieobowiązkowych szczepień, jak też zapewniają brak jakichkolwiek sankcji za nieprzystąpienie do nieobowiązkowych szczepień. Duże poruszenie społeczne budzi wymóg zaszczepienia się i wprowadzanie – także przez instytucje prywatne – zakazu wejścia do różnego rodzaju placówek lub na wybrane wydarzenia, w przypadku nieposiadania dokumentacji o zaszczepieniu przecie Covid-19 (paszport sanitarny, tzw. covidowy). RPO zaapelował do Premiera o uszczelnienie prawa również w tym zakresie, co będzie sporym wyzwaniem, ponieważ stykają się tu problematyka swobód obywatelskich, RODO czy praw dotyczących prowadzenia działalności.  

Jak czytamy w wystąpieniu Marcina Wiącka: Błędem więc jest wprowadzanie modelu, w którym całkowita odpowiedzialność za zaprojektowanie zasad kontroli potwierdzenia zaszczepienia spoczywa na podmiotach prywatnych W opinii Rzecznika wybrane rozwiązania prowadzą do niedopuszczalnej prywatyzacji zadań publicznych i aby jej zapobiec należy podjąć odpowiednie działania legislacyjne. W tym kontekście należy wskazać, że konstytucyjna regulacja ochrony prywatności informacyjnej wprowadza obowiązek regulacji przez państwo zasad przetwarzania danych o jednostkach.

Obecnie różnicowanie sytuacji osób niezaszczepionych i zaszczepionych ma miejsce na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 861 ze zm.), które wprowadza limity osób przy prowadzeniu określonych rodzajów działalności. Tymczasem, jak podkreśla RPO, właściwą formą regulacji omawianych zagadnień powinna być ustawa. Rzecznik wielokrotnie zwracał uwagę na konstytucyjny obowiązek wprowadzania ograniczeń praw i wolności w ustawie, co wynika jednoznacznie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Proces ustawodawczy gwarantuje publiczną debatę nad wprowadzanymi projektami, sprzyja jawności i pozwala zainteresowanym podmiotom wyrazić swoje stanowisko środkami dostępnymi dla społeczeństwa obywatelskiego.

 

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Polski ład 2022

okladka polski lad

Polski ład to jeden z największych projektów rewolucjonizujących polskie prawo podatkowe. Wprowadza do niego wiele nowych praw, a także rozwiązania, które przez lata nie mogły się przebić, negowane przez przedsiębiorców, a nawet ich Rzecznika, jak np. de facto likwidację podatku liniowego. W niniejszej publikacji przedstawiamy najważniejsze zmiany.

Pobierz poradnik

Facebook

Twitter

RB__Poland Rozprawy bardziej punktualne, ale mniej kulturalne – Obywatelski Monitoring Sądów 2021 - Russell Bedford https://t.co/8dhPH6NVKI
RB__Poland Co należy wiedzieć o prostej spółce akcyjnej oraz jakie są jej wady i zalety? - Russell Bedford https://t.co/0CxNXkMN1o
RB__Poland Przedsiębiorcy dyskutowali na temat zmian podatkowych Polskiego Ładu – nowe zasady rozliczania składki zdrowotnej w… https://t.co/ju5uHHU8AI
RB__Poland Nowe formy zwolnień z kas w związku pakietem e-commerce - Russell Bedford https://t.co/jmQrLTffGs