Minister Rozwoju, Pracy i Technologii 19 maja br. skierował do konsultacji społecznych i międzyresortowych projekt ustawy wprowadzający pracę zdalną do Kodeksu pracy. Jest to projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Przyjęcie projektu umożliwiłoby kontynuowanie wykonywania przez pracowników pracy zdalnej, nawet po upływie 3 miesięcy od dnia odwołania stanu epidemii COVID-19.
Obecnie praca zdalna wykonywana na podstawie spec ustawy COVID-19
Wykonywanie pracy zdalnej zostało wprowadzone w celu przeciwdziałania COVID-19. Dzięki temu pracodawcy mają możliwość polecania pracy zdalnej w tej szczególnej sytuacji, jaką jest pandemia. Pracę zdalną wprowadziła do systemu prawnego spec ustawa COVID-19. Dotychczasowe regulacje nakładają umożliwiają wprowadzenie pracy zdalnej tylko przez okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz przez okres 3 miesięcy po ich odwołaniu.
Istotne rozwiązania ujęte w projekcie
Projekt ustawy przewiduje kilka istotnych rozwiązań, które precyzyjnie określą warunki wykonywania i ustalania pracy zdalnej.
Wprowadza definicję pracy zdalnej.
Nowe znaczenie terminu zakłada, że praca zdalna to praca polegająca na wykonywaniu pracy całkowicie lub częściowo w miejscu zamieszkania pracownika lub w innym miejscu ustalonym przez pracownika i pracodawcę, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Praca zdalna ustalana podczas zawierania umowy o pracę lub po jej podpisaniu
Nowy rządowy projekt zakłada, że taki rodzaj pracy będzie mógł być ustalany nie tylko przy zawieraniu umowy o pracę. Będzie to również możliwe w trakcie zatrudnienia. Według projektu z taka inicjatywą będzie mógł wyjść zarówno pracodawca jak i pracownik.
W szczególnych przypadkach pracodawca wyda polecenie pracy zdalnej
Do szczególnych przypadków zalicza się chociażby okres obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii oraz okres 3 miesięcy po ich odwołaniu.
Oprócz tego pracodawca będzie mógł wydać polecenie pracy zdalnej, jeśli z przyczyn od niego niezależnych nie będzie możliwe zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
W wyżej wymienionych sytuacjach pracownik będzie zobligowany, aby przesłać oświadczenie potwierdzające posiadanie warunków lokalowych i technicznych umożliwiających wykonywanie pracy w takiej formie.
Zasady pracy zdalnej określone w porozumieniu lub regulaminie
Projekt ustawy dąży do uregulowaniu obowiązku określania zasad wykonywania pracy zdalnej przede wszystkim w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową. Jeżeli natomiast nie zostanie zawarte takie porozumienie, to pracodawca powinien określić zasady pracy zdalnej w ustalonym przez siebie regulaminie.
Praca zdalna na wniosek pracownika
Projekt ustawy dopuszcza możliwość wykonywania pracy w takiej formie także na wniosek pracownika, nawet jeśli nie zostało zawarte wspomniane wyżej porozumienie lub regulamin.
Wycofanie się z pracy zdalnej w przeciągu 3 miesięcy
W rządowym projekcie znalazł się zapis wprowadzający możliwość wiążącego wycofania się z pracy zdalnej przez pracodawcę lub pracownika. Taka decyzja musiałaby zostać podjęta w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia pracy w trybie zdalnym.
Obowiązki pracodawcy względem pracownika na pracy zdalnej
Do obowiązków pracodawcy wobec pracownika wykonującego pracę zdalną, należałoby między innymi dostarczenie pracownikowi materiałów i narzędzi służących do wykonywania pracy zdalnej. Oprócz tego, byłby zobligowany, aby pokryć koszty bezpośrednio związane z pracą zdalną. Pracodawca musiałby również zawrzeć porozumienie w zakresie wykorzystywania przez pracownika prywatnych narzędzi i materiałów w pracy zdalnej.
Zakaz dyskryminacji pracownika pracującego zdalnie
Projekt ma na celu ustanowieniu zakazu dyskryminacji pracownika wykonującego pracę zdalną. 9. Pracownik ma prawo przebywać na terenie zakładu pracy
Z punktu widzenia rządu istotne jest również zagwarantowanie pracownikowi wykonującemu pracę zdalną prawa do przebywania na terenie zakładu pracy. Miałoby się to odbywać na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników.