wtorek, 06 listopad 2018 13:12

Jak ograniczyć zatory płatnicze?

Opóźnienia w opłacaniu faktur przez kontrahentów są od wielu lat zmorą przedsiębiorców. Wpływają one negatywnie na spłacanie własnych zobowiązań przez firmy niezależnie od skali działalności gospodarczej, ograniczają ich możliwości inwestycyjne i przyczyniają się do ponoszenia kosztów związanych z obsługą przeterminowanych należności. Celem regulacji przedstawionej przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii jest zapewnienie wierzycielom większej ochrony prawnej, poprzez między innymi zmiany w procedurze cywilnej, prawie administracyjnym i podatkowym.

Wprowadzenie

W Rządowym Centrum Legislacji ukazał się projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych1. Projektodawca zwraca uwagę w uzasadnieniu zmian, powołując się na Europejski Raport Płatności 20172, że aż 78 proc. przedsiębiorców otrzymuje zapłatę dopiero po 30 dniach od ustalonego terminu, zaś w przypadku 13 proc. czas ten wydłuża się do 60 dni. Przy uwzględnieniu przeciętnego terminu zapłaty, jaki widnieje na fakturze, oznacza to brak należnych środków w kasie firmy przez 2-3 miesiące. Według blisko połowy przedsiębiorców, którzy wzięli udział w badaniu, ich kontrahenci celowe opóźniali płatności.

Z tego opracowania wynika także, że w 2017 r. 52 proc. polskich firm musiało przyjąć warunki dyktowane przez drugą stronę transakcji, dotyczące nadmiernie długich terminów płatności. Przeciętny okres nieopłacania w należytym czasie faktur wynosił wśród mikroprzedsiębiorców 3 miesiące i 12 dni, zaś w dużych firmach – 2 miesiące i 21 dni.

Przyspieszenie i uproszczenie procedury odzyskiwania należności

W projekcie proponuje się kilka istotnych zmian w Kodeksie postępowania cywilnego (dalej k.p.c.)3. Znalazł się w nim zapis, zgodnie z którym w przypadku roszczeń z tytułu transakcji handlowych, o których mowa w ustawie z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych4 nieprzekraczających 75 tys. zł, sąd wyda nakaz zapłaty na podstawie dołączonej do pozwu umowy oraz dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód uprawdopodobni spełnienie świadczenia wzajemnego. Ponadto w tym nakazie zapłaty sąd z urzędu zasądzi na rzecz powoda odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych5.

Przedsiębiorcy powinni pozytywnie przyjąć przepis6, w myśl którego sąd wyda nakaz zapłaty, a w razie braku podstaw do jego wydania, przewodniczący wyznaczy rozprawę albo posiedzenie niejawne nie później niż przed upływem: 2 miesięcy od dnia wniesienia pozwu albo od dnia uzupełnienia braków pozwu lub 14 dni od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli w pozwie były braki formalne, od dnia ich usunięcia – zależnie od rodzaju spraw.

Zmiany w podstawie opodatkowania wierzycieli i dłużników

W projekcie proponuje się zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych7, zgodnie z którymi podstawa obliczenia podatku może u wierzycieli podlegać zmniejszeniu o wartość wierzytelności wynikającej z transakcji handlowej, jeśli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta, w terminie 120 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w fakturze (rachunku) lub umowie, a jeśli chodzi o dłużników, to podstawa ta będzie podlegała zwiększeniu o wartość zobowiązania z transakcji handlowej, jeżeli zobowiązanie nie zostało uregulowane w terminie 120 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w fakturze (rachunku) lub umowie – za okres rozliczeniowy, w którym upłynął 120 dzień od dnia upływu tego terminu8. Przy czym okres 120 dni będzie liczony począwszy od pierwszego dnia następującego po wskazanej w fakturze (rachunku) lub umowie dacie upływu terminu do uregulowania zobowiązania9.

Jeżeli wierzytelność zostanie uregulowana lub zbyta, wierzyciel będzie obowiązany do zwiększenia podstawy obliczenia podatku lub zmniejszenia straty w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym taka wierzytelność została uregulowana lub zbyta. Jeżeli zobowiązanie zostanie uregulowane, to dłużnik zmniejszy podstawę obliczenia podatku lub zwiększy stratę w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym to zobowiązanie zostało uregulowane.

Analogiczne zapisy w projekcie10 dotyczą ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych11.

Koniec z długimi terminami zapłaty w umowach z kontrahentami

W uzasadnieniu projektu zwraca się uwagę na narzucanie przez silniejszych graczy rynkowych, większe firmy, długich terminów płatności za wystawione faktury. Dlatego w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

z 8 marca 2013 r. proponuje się zmianę, zgodnie z którą, jeżeli strony transakcji handlowej, z wyłączeniem podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym, przewidziały w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, to wierzyciel będzie mógł żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego12.

Ponadto termin zapłaty ustalony w umowie, z określonym wyjątkiem, nie będzie mógł przekroczyć 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem. że ustalenie to nie będzie rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela13.

Podsumowanie

Przewiduje się, że nowa regulacja wejdzie w życie 1 czerwca 2019 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących zmian w ustawach podatkowych, które mają obowiązywać od 1 stycznia 2020 r. Oczywiście, sama treść ustawy nie uchroni przedsiębiorców przed nieuczciwym działaniem drugiej strony transakcji, jeśli notorycznie będzie ona zwlekała z terminowym opłacaniem faktur czy też wręcz unikała spełniania swoich zobowiązań. Niemniej nowe przepisy powinny ograniczyć zjawisko nieterminowego wywiązywania się z odroczonych płatności, a także zapobiec w praktyce nadużywaniu swobody zawierania umów. Powinny także poprawić płynność finansową firm.

______________________

1 Projekt ustawy z 14 września 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, zamieszczony w Rządowym Centrum Legislacyjnym 20 września 2018 r.; http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12316111/12535086/12535087/dokument358723.pdf.
2 Europejski Raport Płatności 2017 – badanie przygotowane przez Intrum Iustitia.
3 Ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1360 ze zm.
4 Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z 8 marca 2013 r., t.j. t.j. Dz.U. 2016 poz. 684 ze zm.
5 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 1 pkt 1, zgodnie z którym w k.p.c. dodaje się w art. 485 § 2b i 2c.
6 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 1 pkt 2.
7 Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. 2018 poz. 1509.
8 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 2.
9 Ibidem.
10 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 3.
11 Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2018 poz. 1036 ze zm.
12 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 10 pkt 3.
13 Projekt ustawy z 14 września 2018 r., op. cit., art. 10 pkt 4.

Sławomir Wach

Autor jest dziennikarzem zajmującym się tematyką dotyczącą prawa, podatków, rachunkowości, rewizji finansowej, rynków kapitałowych, prawa pracy i HR. Jest autorem wielu publikacji z zakresu tej tematyki. Przez ponad 10 lat był redaktorem prowadzącym biuletynów elektronicznych BDO.

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Wykorzystywanie treści

Wszelkie prawa do treści zawartych w magazynie są zastrzeżone, o ile nie zostało w sposób wyraźny zaznaczone inaczej. Użytkownik może korzystać z zasobów magazynu jedynie w zakresie dozwolonego użytku, wyznaczonego przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W szczególności zabronione jest dokonywane bez uprzedniej pisemnej zgody Russell Bedford, kopiowanie, modyfikowanie czy transmitowanie elektronicznie lub w inny sposób jakiejkolwiek części magazynu.

RB Magazine

RB Magazine numer 55

Tematy na czasie to split payment, raportowanie MDR, nowa matryca stawek VAT. Zmianom przyglądamy się na bieżąco na naszym portalu i w mediach społecznościowych. W magazynie podsumowujemy najważniejsze z nich, a także zwracamy uwagę na takie, które są równie ważne, ale niekoniecznie „medialne”.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Ekwiwalent za niewykorzystany urlop nie stanowi wynagrodzenia za wykonaną pracę - Russell Bedford Poland https://t.co/jUinMxRa9i
RB__Poland Zatrudnianie pracowników młodocianych w polskim prawie - Russell Bedford Poland https://t.co/hKIqb1abOZ
RB__Poland Rząd utrudnia osobom prawnym prowadzenie postępowań przed sądami - Russell Bedford Poland https://t.co/aTnt3RqrQT
RB__Poland Od nowego roku kasy rejestrujące w postaci oprogramowania, ale nadal z drukowanymi paragonami - RB Akademia - szkol… https://t.co/ZiAHO99eSA