poniedziałek, 23 lipiec 2018 05:51

Prawo do refundacji leków. Wyrok NSA, który daje nadzieję

Refundacja leków jest czymś więcej, niż jednym z wielu zagadnień prawnych. Ta kwestia decyduje o zdrowiu i życiu wielu osób. Niektóre leki są na tyle drogie, że przestają być dostępne. Wtedy jedyną nadzieją jest refundacja, o której decyduje minister zdrowia w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest to jednak decyzja, którą można podjąć całkowicie dowolnie. Konieczne jest właściwe zastosowanie przepisów prawnych.

Rzecznik Praw Obywatelskich informuje o wyroku NSA (sygn. akt II GSK 844/18), który rozstrzyga niezwykle istotną kwestię – kiedy minister zdrowia może odmówić refundacji leku. Podkreślenia wymaga fakt, że zastosowana przez NSA wykładnia prawa była zaprzeczeniem niekorzystnego dla pacjentki poglądu prawnego, zaprezentowanego przez ministra zdrowia oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Minister zdrowia oceni efekty zdrowotne

Kluczowa regulacja została zawarta w art. 12. ustawy o refundacji. Zgodnie z tym przepisem minister zdrowia wydaje decyzję o objęciu leku refundacją „mając na uwadze uzyskanie jak największych efektów zdrowotnych w ramach dostępnych środków publicznych.”

W dalszej części przepisu jest mowa o kryteriach, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji. Najważniejsze z nich to m.in. bezpieczeństwo stosowania leku, skuteczność kliniczna i konkurencyjność cenowa.

Kiedy można odmówić refundacji

Wyrok NSA dotyczył pacjentki cierpiącej na przewlekłą chorobę, która znacząco utrudnia normalne funkcjonowanie. Konieczny był zakup specyficznego leku na bazie medycznej marihuany. Preparat nie jest dostępny w Polsce, jedyną możliwością było jego nabycie za granicą. Cena nie należała do niskich.

Minister zdrowia odmówił refundacji. Według jego opinii nie ma dowodów na to, że potrzebny lek niesie więcej korzyści niż zagrożeń. Uzasadnieniem odmowy była też wysoka cena preparatu. Minister powołał się przy tym na opinie medyczne potwierdzające jego stanowisko.

Decyzja ta została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił jej uchylenia. Uznał pogląd prawny ministra za prawidłowy. Zaznaczył jednocześnie, że nie ocenia słuszności tej decyzji, a jedynie jej zgodność z prawem. Specyfika sądownictwa administracyjnego polega na badaniu legalności aktu prawnego. Decyzję administracyjną można uchylić wtedy, gdy jest niezgodna z prawem, a nie wtedy, gdy jest niesprawiedliwa.

Naczelny Sąd Administracyjny po stronie pacjenta

Wyrok WSA został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna została poparta przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który w swojej argumentacji skoncentrował się na zasadach konstytucyjnych. Według niego wykładnia prawa dokonana przez WSA (oraz ministra zdrowia na wcześniejszym etapie postępowania) jest sprzeczna z konstytucyjnymi zasadami ochrony zdrowia oraz prawa do godności.

RPO zarzucił ponadto oparcie decyzji odmownej na nierzetelnych podstawach. Minister zdrowia powoływał się na ogólne opracowania naukowe i jednocześnie ignorował opinie lekarzy dotyczące stanu zdrowia pacjentki ubiegającej się o refundację.

Orzeczenie NSA nie wyjaśnia oczywiście wszystkich wątpliwości prawnych dotyczących refundacji leków, ale wyraźnie skłania się w stronę korzystnej dla pacjentów argumentacji Rzecznika Praw Obywatelskich. Odmowa refundacji musi być uzasadniona w sposób rzetelny i przekonujący. Decyzja negatywna w żadnym wypadku nie może być uznana za standard, wymagający jedynie ogólnikowego uzasadnienia.

Autor: 

Ekspert Russell Bedford

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Poradnik antykryzysowy

broszura rb 2020

Specustawa w praktyce

Pandemia tzw. koronawirusa (SARS-CoV-2, COVID-19) zmienia bardzo wiele aspektów prawa. Przepisy mające dać wsparcie pracownikom, przedsiębiorcom, pracodawcom i innym podmiotom gospodarczym, wprowadzone specustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Mocna pozycja Russell Bedford wśród światowych sieci - Russell Bedford https://t.co/10NokoVSrU
RB__Poland Sprawozdanie z działalności według Krajowego Standardu Rachunkowości nr 9. - Russell Bedford https://t.co/ktCHi9ZfK5
RB__Poland Siłownia i sport w czasach zarazy – możliwe, ale pod pewnymi warunkami - Russell Bedford https://t.co/8giojcfbm0
RB__Poland Kiedy wrócimy do niższych stawek VAT? - Russell Bedford https://t.co/SxOC1UAZ7a