sobota, 30 czerwiec 2018 11:19

Ustawa o jawności życia publicznego – obowiązki przedsiębiorców w zakresie praktyk antykorupcyjnych

W styczniu bieżącego roku ukazał się kolejny już projekt ustawy o jawności życia publicznego (Ustawa). Wskazać należy, iż cele zakreślone w uzasadnieniu Ustawy, tj. walka z korupcją czy też umocnienia przejrzystości życia publicznego, są jak najbardziej słuszne, niemniej jednak część przepisów Ustawy znacznie ingeruje w prawo obywateli do prywatności, co należy ocenić należy krytycznie.

 

Zgodnie z informacjami przekazywanymi przez Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło do niego szereg skarg obywatelskich do projektu Ustawy. W toku konsultacji publicznych nad projektem Ustawy zgłoszono też wiele negatywnych uwag. Ustawodawca z niektórymi się zgodził i dokonał zmian proponowanych przepisów, niemniej jednak nie podzielił wszystkich wątpliwości, a niektóre zastrzeżenia i proponowane rozwiązania odrzucił.

Jeśli zostanie ustalone, że procedury antykorupcyjne są pozorne lub nieskuteczne albo też przedsiębiorca ich w ogóle nie wdrożył, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego będzie mógł skierować wniosek do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o nałożenie na danego przedsiębiorcę kary grzywny w wysokości od 10.000 zł do 10.000.000 zł.

Wskazać należy, iż zakres informacji wymaganych w oświadczeniu majątkowym, zgodnie z treścią art. 44 Ustawy, jest bardzo szeroki. Ustawodawca oczekuje ujawnienia szczegółowych informacji o majątku bądź dochodzie osoby zobowiązanej do jego złożenia, określając przy tym niski próg dochodu tj. powyżej 1000 zł. Pozytywnie należy ocenić wykreślenie, zawartych w pierwotnej treści projektu Ustawy, przepisów nakładających obowiązek podawania informacji odnoszących się do dochodu małżonka. Niemniej ustawodawca wymaga podawania informacji o składnikach mienia ruchomego. Dotyczy to również mienia, które wchodzi w skład gospodarstwa rolnego czy też prowadzonej działalności gospodarczej przez osobę wypełniającą oświadczenie majątkowe, jak również małżonka tej osoby, jeśli pozostaje w ustroju wspólności majątkowej.

Obowiązki w zakresie praktyk antykorupcyjnych

Przepisy Ustawy nakładają na przedsiębiorców obowiązek przyjęcia i stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych. Wskazany obowiązek dotyczyć ma podmiotów będących co najmniej średnimi przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej. Poprzez stosowanie wewnętrznych procedur antykorupcyjnych rozumie się podejmowanie środków organizacyjnych, kadrowych i technicznych, mających na celu przeciwdziałanie tworzeniu otoczenia sprzyjającego przypadkom popełnienia przestępstw, o których mowa w ust. 1, przez osoby, które działają w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, w szczególności:

1) niedopuszczanie do tworzenia mechanizmów służących finansowaniu kosztów, udzielania korzyści majątkowych i osobistych, w tym z wykorzystaniem majątku przedsiębiorstwa;

2) zapoznawanie osób zatrudnianych przez przedsiębiorcę z zasadami odpowiedzialności karnej za przestępstwa;

3) umieszczanie w umowach klauzul, stanowiących iż żadna część wynagrodzenia z tytułu wykonania umowy nie zostanie przeznaczona na pokrycie kosztów udzielania korzyści majątkowych i osobistych;

4) opracowanie i wdrożenie kodeksu antykorupcyjnego przedsiębiorstwa, jako deklaracji odrzucającej korupcję, podpisany przez każdego pracownika, współpracownika i inny podmiot gospodarczy działający na rzecz przedsiębiorcy;

5) określenie i wdrożenie wewnętrznej procedury i wytycznych dotyczących otrzymywanych prezentów i innych korzyści przez pracowników;

6) niepodejmowanie decyzji w przedsiębiorstwie w oparciu o działania korupcyjne;

7) opracowanie i wdrożenie procedur informowania właściwych organów przedsiębiorcy o propozycjach korupcyjnych;

8) opracowanie i wdrożenie wewnętrznych procedur postępowania w sprawie zgłoszenia nieprawidłowości.

W sytuacji, w której prokurator postawi zarzut korupcyjny osobie działającej w imieniu lub na rzecz przedsiębiorcy, Centralne Biuro Antykorupcyjne będzie miało prawo do przeprowadzenia kontroli wdrożonych procedur antykorupcyjnych u tego przedsiębiorcy. Jeśli zostanie ustalone, że procedury antykorupcyjne są pozorne lub nieskuteczne albo też przedsiębiorca ich w ogóle nie wdrożył, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego będzie mógł skierować wniosek do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o nałożenie na danego przedsiębiorcę kary grzywny w wysokości od 10.000 zł do 10.000.000 zł. Podkreślić należy, iż ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz wysokość wnioskowanej przez Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego kary, zawarte we wniosku o ukaranie, są wiążące dla Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedsiębiorca, któremu wymierzono karę pieniężną, przez okres 5 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu tej kary nie może ubiegać się o uzyskanie zamówienia publicznego.

Wsparcie w zakresie zarządzania ryzykiem działań antykorupcyjnych

W konsekwencji przedsiębiorcy podlegający obowiązkom wynikającym z Ustawy będą musieli zadbać by wprowadzone procedury antykorupcyjne nie zostały w toku ewentualnych kontroli uznane za pozorne lub też nieskuteczne. Wskazać w tym miejscu należy dokument w postaci Międzynarodowej Normy ISO 37001 „Systemy zarządzania działaniami antykorupcyjnymi – wymagania wraz z wytycznymi dotyczącymi użycia”, która została opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ang. International Organization for Standardization - ISO). Norma ta może być wsparciem dla wszystkich jednostek sektora publicznego i prywatnego, instytucji rządowych, samorządowych, spółek Skarbu Państwa, małych firm i dużych korporacji, zainteresowanych systemowym zapobieganiem korupcji. Przede wszystkim wdrożenie normy ISO 37001 może podnieść świadomość pracowników w obszarze przeciwdziałania korupcji, jak również wskazać podmiotom trzecim, iż dany przedsiębiorca stosuje międzynarodowe standardy zgodności z przepisami. Jeśli weźmiemy pod uwagę aspekt możliwości uznania stosowanych procedur antykorupcyjnych w toku kontroli Centralnego Biura Antykorupcyjnego, stosowanie normy ISO 37001 daje pewnego rodzaju zabezpieczenie dla przedsiębiorcy przed skutkami czynów popełnianych przez pracowników lub osób działających w imieniu lub na rzecz przedsiębiorcy. Wdrażając system zarządzania opisany w Normie łatwiej zabezpieczyć się przed zarzutami braku nadzoru czy też zarzutami niedołożenia należytych starań w celu eliminacji zjawisk korupcji w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

Autor:

Piotr Bachnik

Piotr Bachnik

Adwokat w kancelarii Russell Bedford Poland, związany z firmą od lutego 2016 roku. Posiada wykształcenie prawnicze, ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz jest absolwentem Szkoły Prawa Włoskiego i Europejskiego na WPiA UW prowadzonej wspólnie z Wydziałem Prawa Uniwersytetu w Katanii, Włochy. W latach W latach 2014-2016 pracował w kancelarii Mamiński & Wspólnicy. Specjalizuje się w prawie karnym, egzekucji sądowej oraz prawie cywilnym. Posługuje się językiem angielskim wraz z terminologią prawniczą.

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 55

Tematy na czasie to split payment, raportowanie MDR, nowa matryca stawek VAT. Zmianom przyglądamy się na bieżąco na naszym portalu i w mediach społecznościowych. W magazynie podsumowujemy najważniejsze z nich, a także zwracamy uwagę na takie, które są równie ważne, ale niekoniecznie „medialne”.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Dodatkowe informacje ws. wykazu podatników VAT - Russell Bedford Poland https://t.co/5JGinMFPtd
18hreply
RB__Poland Russell Bedford na konferencji #Mazurytobiznes. Zobacz fotorelację: https://t.co/mHMjo3qHDd https://t.co/uh8ru9j9dt
23hreply
RB__Poland Przeprowadzanie inwestycji na obszarach Natura 2000 - Russell Bedford Poland https://t.co/Y93sRBhiuX
RB__Poland Ceny transferowe. Japońska reforma podatkowa - Russell Bedford Poland https://t.co/G3H1Jeku2n