Przedawnienie zobowiązania podatkowego bardziej realne

W dniu 26 lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę (sygn. akt I FPS 5/17), w której rozstrzygnął ważną kwestię związaną z zagadnieniem przerwania biegu przedawnienia. Przyjrzyjmy się bliżej kwestiom związanym z samym przedawnieniem. Ordynacja podatkowa przewiduje co do zasady dwa okresy przedawnienia – trzyletni oraz pięcioletni. Oba terminy liczą się od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

 

Kontrowersje dotyczące terminu przedawnienia

Ustawa rozróżnia dwa przypadki, kiedy należy zastosować przepisy dotyczące przedawnienia. Pierwszy z nich dotyczy sytuacji, kiedy w związku z upływem czasu zobowiązanie podatkowe w ogóle nie może powstać. W tych przypadkach stosowany jest termin zarówno trzyletni (doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe), jak i pięcioletni. Drugi przypadek dotyczy sytuacji związanych z przedawnieniem samego zobowiązania podatkowego. Do przedawnienia zobowiązania podatkowego liczony jest termin pięcioletni. W praktyce najczęściej zastosowanie znajduje termin pięcioletniego przedawnienia zobowiązania podatkowego i to z nim wiążą się liczne kontrowersje.

Kontrowersje te spowodowane są faktem, iż w zasadzie pięcioletni termin przedawnienia stał się fikcją. Jest to naturalną konsekwencją łatwości z jaką organ podatkowy może przerywać czy zawiesić jego bieg. Szczegółowo uregulowane to zostało w art. 70 OP.

Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości (art. 70 § 3 i 3a OP), a także zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Na skutek przerwania biegu terminu przedawnienia, termin ten zaczyna biec na nowo. Stosowanie środków egzekucyjnych w odstępach pięcioletnich powoduje, że przedawnienie może nigdy nie dojść do skutku.

Ingerencja w bieg przedawnienia

Wzmianki również wymaga opisana w art. 70 § 6 OP metoda ingerencji w bieg przedawnienia polegająca na tym, iż w określonych przypadkach termin ten nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Będzie to miało miejsce z dniem:

1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;

2) wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania;

3) wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;

  1. doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

  2. doręczenia zawiadomienia o przystąpieniu do zabezpieczenia w przypadkach określonych w art. 32a § 3 i art. 35 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uchwała rozstrzygająca wątpliwości

Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 26 lutego 2018 r. zajął się zagadnieniem przerwanie biegu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Uchwała ta została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny. Organ podatkowy wydał wobec podatniczki decyzję określającą. Z uwagi na spóźnione wniesienie odwołania decyzja stała się ostateczna i na jej podstawie dokonano czynności egzekucyjnej na majątku podatniczki. Już po zastosowaniu środka egzekucyjnego, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podatniczce udało się uchylić ostateczną decyzję w jej sprawie. Sprawa ponownie trafiła do organu, który znów wydał decyzję określającą. Tym razem podatniczka powołała się na upływ terminu przedawnienia. Gdy sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skład orzekający uznał, iż sprawa jest na tyle złożona, iż wymaga rozstrzygnięcia jej uchwałą.

Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w której przyznał rację argumentom podatniczki. Sąd uznał, iż w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do podjęcia czynności w postępowaniu egzekucyjnym, eliminuje się również skutki związane z zastosowanym środkiem egzekucyjnym. W konsekwencji nie dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia i zobowiązanie podatkowe może się przedawnić jeśli upłynął już pięcioletni termin.

Uchwała ta z pewnością wpłynie na urealnienie funkcjonowania instytucji przedawnienia zobowiązania podatkowego w obrocie prawym.

Autor:  Mikołaj Stanisławski

Mikołaj Stanisławski

Od 2017 r. związany z kancelarią Russell Bedford Poland. W 2007 r. ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2008-2011 r. odbył aplikację adwokacką. Od 2011 r. wpisany na listę adwokatów przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie.  W 2016 r. ukończył Podyplomowe Studium Podatków i Prawa Podatkowego UW. Specjalizuje się w sprawach podatkowych oraz karno-skarbowych.

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 50

50 numer naszego miesięcznika to okazja do podsumowań. Już od ponad czterech lat przygotowujemy informacje o najważniejszych zmianach w prawie, a grono naszych czytelników ciągle się powiększa.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Wierzyciel żony może pozwać męża – nowe orzeczenie Sądu Najwyższego - Russell Bedford Poland https://t.co/kZxvw28JDc
22hreply
RB__Poland Nowy adres siedziby Russell Bedford w Warszawie - Russell Bedford Poland https://t.co/qX9zHr3try
RB__Poland Termin przedawnienia w przypadku kumulatywnej kwalifikacji czynu  - Russell Bedford Poland https://t.co/ou9XENqOKT
RB__Poland Podatki zagraniczne: Szwajcarzy aprobują reformę podatkową - Russell Bedford Poland https://t.co/toqQcgzAgY