piątek, 20 maj 2022 08:43

Zasiedzenie nieruchomości a spadkobiercy posiadacza

Zasiedzenie nieruchomości następuje po łącznym wystąpieniu kilku warunków, tj. nieprzerwanego posiadania samoistnego rzeczy oraz upływu terminu – w przypadku dobrej wiary 20 lat, a złej 30 lat.

Dobra wiara obejmuje sytuacje, w których posiadacz ma błędne i usprawiedliwione przekonanie, że ma prawo własności danej nieruchomości. Z kolei, jeżeli osoba zdaje sobie sprawę, że nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, bądź nie dołożyła należytej staranności, by dowiedzieć się, kto jest właścicielem, mowa o złej wierze. W przypadku nieruchomości, dobra wiara posiadacza nie stanowi przesłanki zasiedzenia, ma jedynie wpływ na długość wymaganego terminu posiadania samoistnego.

Do zasiedzenia nie dojdzie w przypadku posiadania zależnego, np. w ramach stosunku dzierżawy, a jedynie w przypadku posiadania samoistnego. O posiadaniu samoistnym można mówić w sytuacji posiadania nieruchomości w wykonaniu nieważnej umowy, która miała doprowadzić do przeniesienia własności, a więc np. umowy darowizny, umowy sprzedaży. Dotyczy to również przypadku objęcia rzeczy przez spadkobierców posiadacza samoistnego, który nie był właścicielem lub przez osoby uważające się za spadkobierców dotychczasowego właściciela. 

Aby zasiedzieć nieruchomość ważna jest kwestia ciągłości posiadania, niemniej przemijająca przeszkoda uniemożliwiająca posiadanie, nie przerywa posiadania.

Dziedziczenie posiadania

Z chwilą otwarcia spadku, z mocy prawa przechodzą na spadkobierców wszystkie skutki prawne jakie wynikały z posiadania rzeczy przez spadkodawcę. Nie zależy to jednak od faktycznego objęcia władztwa nad rzeczą przez spadkobierców, czyli czy ma miejsce kontynuacja posiadania rzeczy. Dodatkowo, regulacja zawarta w art. 176 KPC pozwala obecnemu posiadaczowi na doliczenie do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika, co dotyczy również spadkobiercy obejmującego posiadanie po poprzednim posiadaczu. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej trzydzieści lat.

Co istotne, w przypadku kilku spadkobierców, posiadanie przekształca się we współposiadanie. Możliwe jest również zasiedzenie udziału we współwłasności. Wówczas dążący do zasiedzenia współwłaściciel musi wykazać, iż rozszerzył zakres swego samoistnego posiadania oraz, że w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznił tę zmianę w stosunku do współwłaściciela, do którego udział ten należał.

Kto może złożyć wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości?

Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości może złożyć każdy zainteresowany. Jeżeli spadkodawca spełnił przesłanki nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, spadkobiercy mogą złożyć stosowny wniosek w postępowaniu o dziedziczenie i dział spadku bądź w oddzielnym postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia.

Stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postępowania także wtedy, gdy z ich twierdzeń oraz ustaleń sądu wynika, że na skutek zasiedzenia nieruchomość weszła do majątku wspólnego wnioskodawcy oraz jego małżonka, którego wniosek nie dotyczył. W takiej sytuacji sąd powinien jednak zwrócić uwagę uczestników na ewentualną potrzebę zmiany wniosku[1]. Orzeczenie wydane w takiej sprawie ma charakter deklaratoryjny, do zasiedzenia bowiem dochodzi z mocy samego prawa. Orzeczenie potwierdza zatem jedynie fakt nabycia własności określonej nieruchomości.

[1] Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 października 2017 r., III CZP 49/17

 

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Polski ład 2022

okladka polski lad

Polski ład to jeden z największych projektów rewolucjonizujących polskie prawo podatkowe. Wprowadza do niego wiele nowych praw, a także rozwiązania, które przez lata nie mogły się przebić, negowane przez przedsiębiorców, a nawet ich Rzecznika, jak np. de facto likwidację podatku liniowego. W niniejszej publikacji przedstawiamy najważniejsze zmiany.

Pobierz poradnik

Facebook

Twitter

RB__Poland Wyrok TSUE: świadczenia rodzinne obywateli UE mają spełniać przesłankę równościową - Russell Bedford https://t.co/NDEQDrZ3Zz
RB__Poland Wynagrodzenie członków zarządu sp. z o.o. za 2021 r. wypłacone w 2022 r. – opodatkowane na zasadach 2022 r., ale be… https://t.co/2G5yaPvVgw
RB__Poland Polskie przepisy dotyczące poboru danych przez służby niezgodne z Konstytucją i prawem unijnym - Russell Bedford https://t.co/kSlpwUgdeR
RB__Poland Nowelizacja kodeksu spółek handlowych koliduje z prawem podatkowym cen transferowych - Russell Bedford https://t.co/npuP4rVw4O