czwartek, 12 sierpień 2021 10:49

Rzecznik praw obywatelskich protestuje wobec przepisów o karze łącznej z Tarczy 4.0

W trosce o równe traktowanie skazanych i poszanowanie m.in. zasady poprawnej legislacji Rzecznik Praw Obywatelskich prosi Ministra Sprawiedliwości o poprawę przepisów o tzw. karze łącznej z „Tarczy 4.0”. Przepisy te są niesprawiedliwe dla skazanych, ponieważ uniemożliwiają orzekanie jednej kary łącznej za wszystkie popełnione przestępstwa, które dotychczas podlegały łączeniu.

Kara łączna jest jednocześnie instytucją prawa karnego materialnego i instrumentem polityki karnej państwa. Odnosi się do sprawcy, który popełnił dwa lub więcej przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, choćby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich. Sąd stosując przez Kodeks karny określone systemy łączy kary jednostkowe – wymierzane za pojedyncze przestępstwa – w jedną karę łączną orzekaną wyrokiem łącznym. Kara taka może, ale nie musi, być łagodniejsza od sumy kar jednostkowych. Badając wnioski od obywateli, RPO dostrzegł, że art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID19 (tzw. Tarcza 4.0), zawiera lukę prawną uniemożliwiającą orzeczenie w pewnych przypadkach kary łącznej.

Kierując się troską o równe traktowanie osób skazanych oraz o  poszanowanie zasady zupełności systemu prawa i zasady poprawnej legislacji, RPO wystąpił do ministra Zbigniewa Ziobry o rozważenie zainicjowania stosownych prac legislacyjnych, tak aby poprawić obecny nieakceptowany stan

Kara łączna w Tarczy 4.0

Przede wszystkim nie można obecnie orzec kary łącznej, jeśli skazany ma na swoim koncie tylko dwa wyroki za przestępstwa podobne, ale z różnymi datami prawomocności – gdy jeden wyrok uprawomocnił się przed wejściem w życie Tarczy 4.0, a drugi już po.

Ponadto w przypadku, gdy np. do orzeczenia kary łącznej przedstawione zostaną minimum dwa  wyroki prawomocne w dacie po wejściu w życie Tarczy 4.0 i tylko jeden wyrok prawomocny sprzed niej, to wyrok łączny odnośnie dwóch orzeczeń będzie można wydać w oparciu o przepisy nowe, tj. z Tarczy 4.0., a do odrębnego wykonania pozostanie orzeczenie, które uprawomocniło się przed jej wejściem w życie.

W sytuacji, gdy w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego do orzekania przedstawia się kilka orzeczeń z karami jednostkowymi - prawomocnymi przed  wejściem Tarczy 4.0 i kilka orzeczeń prawomocnych po tej dacie - sąd musi orzekać w oparciu o dwa różne stany prawne (stary – sprzed Tarczy 4.0 i nowy – wynikający z Tarczy 4.0.).

Art. 81 ust. 1 i 2 Tarczy 4.0 wyłącza bowiem regułę ogólną stosowania ustawy względniejszej, tj. bardziej korzystnej (art. 4 § 1 k.k.). A tylko ona pozwoliłaby na zastosowanie jednego - w tym przypadku względniejszego - stanu prawnego i pozwoliłaby połączyć kary rodzajowo tożsame z wszystkich wyroków.

W takim przypadku sentencja wyroku łącznego powinna więc przybrać formę, w której jednym wyrokiem łącznym orzeczone zostaną dwie różne lub identyczne wymiarowo kary łączne, czyli teoretycznie nadające się do połączenia węzłem jednej tylko kary łącznej. Owe dwie kary łączne, wymierzone jednym wyrokiem łącznym będą z kolei podlegać odrębnemu wykonywaniu „po kolei”.

W świetle tego skazany pozbawiony zostaje w ogóle możliwości orzeczenia kary łącznej wyrokiem łącznym, albo „dobrodziejstwa” orzeczenia pełnej kary łącznej, ale też jednej kary łącznej za wszystkie przestępstwa podlegające dotychczas łączeniu. Sytuacja taka jest dla niego niesprawiedliwa.

Luka prawna w związku z tempem zmian legislacyjnych

Rzecznik powołuje się na art. 2 Konstytucji i wynikające z tego przepisu zasady zupełności systemu prawnego, prawidłowej legislacji, ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Podkreśla, że cechą dobrze skonstruowanego systemu prawa jest jego zupełność, a więc brak luk w prawie. Luką jest jedynie taki brak regulacji, co do którego można racjonalnie twierdzić, że nie jest przez ustawodawcę zamierzony. Innymi słowy, gdyby ustawodawca działał racjonalnie, ten stan rzeczy byłby przez niego uregulowany.

W tym przypadku trudno podejrzewać świadomość ustawodawcy i racjonalność omawianej regulacji. To pozwala z kolei zakładać, że do jego zaistnienia przyczyniła się wyłącznie szybka legislacja „covidowa”.

Kierując się troską o równe traktowanie osób skazanych oraz o  poszanowanie zasady zupełności systemu prawa i zasady poprawnej legislacji, RPO wystąpił do ministra Zbigniewa Ziobry o rozważenie zainicjowania stosownych prac legislacyjnych, tak aby poprawić obecny nieakceptowany stan.

 

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Rozliczanie środków z tarczy antykryzysowej

poradnik

Po ponad roku pandemii trwa już proces rozliczania środków pozyskanych między innymi z Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR). Warto zabezpieczyć się na tę okoliczność i dowiedzieć na co zwrócić uwagę przy rozliczaniu subwencji i w jaki sposób przygotować dokumentację ujmującą jej wydatkowanie.

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Rozprawy bardziej punktualne, ale mniej kulturalne – Obywatelski Monitoring Sądów 2021 - Russell Bedford https://t.co/8dhPH6NVKI
RB__Poland Co należy wiedzieć o prostej spółce akcyjnej oraz jakie są jej wady i zalety? - Russell Bedford https://t.co/0CxNXkMN1o
RB__Poland Przedsiębiorcy dyskutowali na temat zmian podatkowych Polskiego Ładu – nowe zasady rozliczania składki zdrowotnej w… https://t.co/ju5uHHU8AI
RB__Poland Nowe formy zwolnień z kas w związku pakietem e-commerce - Russell Bedford https://t.co/jmQrLTffGs