wtorek, 18 czerwiec 2019 10:54

Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości w sprawie konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu po uchyleniu zaskarżonego wyroku 

Sąd Najwyższy podjął uchwałę rozstrzygającą w sprawie okoliczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości po uchyleniu wyroku. W myśl uchwały gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, w postępowaniu odwoławczym należy przeprowadzić od nowa cały przewód sądowy. 

W ostatnim czasie Sąd Najwyższy poprzez podjęcie uchwały z dnia 22 maja 2019 r. w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego (I KZP 3/19, LEX nr 2664394, zwana dalej jako „Uchwała”) rozstrzygnął istotną kwestię odnoszącą się do przesłanki umożliwiającej uchylenie przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy w przedmiotowej uchwale zajął się ww. zagadnieniem, odpowiadając na pytanie jak należy rozumieć przesłankę konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 555, tj. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1987, dalej zwana jako „k.p.k.”), jako warunku uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a w szczególności:

1) czy oznacza ona konieczność powtórnego przeprowadzenia wszystkich dowodów w sprawie, czy też wystarczająca jest potrzeba powtórzenia najważniejszych dowodów, rozstrzygających o odpowiedzialności karnej oraz

2) czy potrzeba dokonania ponownej oceny wszystkich dowodów, choćby bez ich ponownego przeprowadzania, uzasadnia przyjęcie tej przesłanki?"

Sąd Najwyższy wskazał, iż konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego

Rozbieżności w orzecznictwie

Jeżeli chodzi o przedmiotowe zagadnienie to wskazać należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wystąpiła rozbieżność co do sposobu interpretacji art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k.

Według pierwszego z poglądów prezentowanych w orzecznictwie konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o którym mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało w realiach sprawy nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji.

Z kolei według drugiego stanowiska powodem uchylenia przez sąd odwoławczy wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania może być już sama konieczność ponowienia kluczowych, istotnych (a więc niekoniecznie wszystkich) dowodów w sprawie.

Przyczyna rozbieżności w orzecznictwie

Sąd Najwyższy wskazał w Uchwale, że zasadniczą przyczyną rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego w omawianej kwestii jest odmienna wykładnia przesłanki ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, tj. kwestia kiedy tak naprawdę zachodzi potrzeba wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego z uwagi na ww. przesłankę.

Sąd Najwyższy w Uchwale odwołał się w tym kontekście do treści art. 452 k.p.k., wskazując, iż przepis ten nie uzależnia w sposób bezwzględny czynienia nowych ustaleń od przeprowadzenia dowodów w postępowaniu odwoławczym. Z drugiej jednak strony ww. przepis wskazuje również pośrednio na uprawnienie Sądu do szerokiego dopuszczania dowodów i ich przeprowadzania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy podkreślił w Uchwale, iż z treści art. 452 § 2 k.p.k. wynika zasada, że sąd odwoławczy sam przeprowadza dowody, nie zaś, że w celu ich przeprowadzenia uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy w oparciu o ww. argumentacje, rozstrzygając o przedmiotowym zagadnieniu postanowił przychylić się do pierwszego z wyżej zaprezentowanych poglądów, wskazując, iż konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji.

Nie ulega wątpliwości, iż podjęcie przedmiotowej Uchwały prze Sąd Najwyższy z pewnością wyjaśniło kwestię dość istotną dla profesjonalnych pełnomocników, zwłaszcza w zakresie stawiania wniosków apelacyjnych.

Autor: Hana Żołnierkiewicz 

Aplikant adwokacki w Departamencie Prawnym. Od 2017 roku związana z Russell Bedford Dmowski i Wspólnicy Kancelaria Adwokacka Sp.k. Posiada doświadczenie w obsłudze prawnej na rzecz przedsiębiorców w zakresie łączenia, podziału i przekształcenia spółek oraz w zakresie prawa upadłościowego, prawa restrukturyzacyjnego i prawa rynku kapitałowego. Prowadzi bieżącą obsługę spółek prawa handlowego, w tym sporządza dokumentację korporacyjną, zarówno w języku polskim jak i w angielskim. Reprezentuje również klientów przed sądami powszechnymi w sprawach z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego.

Masz pytanie z zakresu prawa?

andrzej dmowski1

Warszawa

Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej.dmowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 59

Piąta edycja konferencji Ceny Transferowe 2019/2020 ma w temacie głównym nowe podejście do transakcji realizowanych w grupach podmiotów powiązanych. Prowadzący podsumują nowości, jakie przyniósł nam miniony rok, i przedstawią plany na 2020. Jako przydatny bonus przygotowaliśmy dla Was kalendarz zmian i podsumowanie, które warto mieć pod ręką.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, że każdy właściciel mieszkania w budy… https://t.co/r0WZXODDX8
RB__Poland Restrukturyzacja kredytu może wiązać się ze sporym zobowiązaniem podatkowym - Russell Bedford Poland https://t.co/dcA3bInbYs
RB__Poland Niezmiernie miło nam jest zaprezentować Państwu pierwszy numer miesięcznika VADEMECUM RB z zakresu kadr i płac:… https://t.co/MabWDg5YUb
RB__Poland Po pracowitym i udanym roku sezon konferencyjny Russell Bedford zakończył się dwoma ostatnimi wydarzeniami roku: sp… https://t.co/uqiIer2vXE