piątek, 28 wrzesień 2018 08:44

Upadłość konsumencka w nowej odsłonie

Prawo upadłościowe w aspekcie rozwiązań jakie przysługują niewypłacalnym osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej (konsumentom) ulega ciągłej liberalizacji. Zmiany legislacyjne które nastąpiły z dniem 31 grudnia 2014 r. spowodowały zdecydowany wzrost liczby składanych wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Dla zobrazowania skali przyrostu postępowań upadłościowych wobec ostatniego roku obowiązywania poprzedniego modelu upadłości konsumenckiej, tj. roku 2014 – na 300 rozpoznanych wniosków o ogłoszenie upadłości konsumentów ogłoszono 31 upadłości. Natomiast już po nowelizacji w 2015 roku na 5616 wniosków było to już 2220 ogłoszonych upadłości konsumenckich, w 2016 roku 8694 złożonych wniosków – 4447 upadłości konsumenckich, a w 2017 roku na rekordowe 11120 złożonych wniosków – 5470 upadłości. Znowelizowane przepisy uruchomiły oczekiwane rezultaty w postaci powrotu osób zadłużonych do sytuacji sprzed bankructwa ekonomicznego. 

Rażące niedbalstwo zamyka furtkę dla oddłużenia

Jak pokazała obecna praktyka sądowa, jednak nie każdy dłużnik będący w stanie niewypłacalności zasługuje na dobrodziejstwa znowelizowanych przepisów. U podstaw rozstrzygnięć oddalających wnioski o ogłoszenie upadłości konsumenckiej leżą w szczególności względy niedochowania należytej staranności przy kształtowaniu własnej sytuacji finansowej . Jednym z częściej spotykanych powodów stanowiących podstawę do zastosowania przez sądy przesłanki negatywnej (oddalenie wniosku) jest to, że dłużnik wpadł w „spiralę zadłużenia”, czyli według orzecznictwa sądów zawiniło jego rażąco niedbałe postępowanie. Zgodnie z interpretacją przyjętą przez sądy upadłościowe pojęcie rażącego niedbalstwa to między innymi zwiększanie zadłużenia poprzez zaciąganie nowych kredytów w celu pokrycia własnych wydatków, a także poprzednich wierzytelności. Obecny stan prawny nie daje więc możliwości oddłużenia każdemu niewypłacalnemu dłużnikowi . 

Najnowszy projekt ustawy prawo upadłościowe przesuwa granicę ogłoszenia upadłości na korzyść dłużnika. Zrezygnowano z badania przez sąd zawinienia dłużnika w doprowadzeniu lub pogłębieniu stanu niewypłacalności – czy to skautek winy umyślnej, czy rażącego niedbalstwa – na etapie rozpoznawania wniosku o ogłoszeniu upadłości. Natomiast tego typu niewłaściwe zachowanie dłużnika, niebędące przestępstwem czy czynnościami zmierzającemu do pokrzywdzenia wierzycieli, będzie badane przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli, co w konsekwencji może wydłużyć okres spłaty nawet do 84 miesięcy. Jest to kolejny krok w kierunku poszerzenia kręgu adresatów znowelizowanych przepisów, realizowany poprzez możliwie precyzyjne zdefiniowanie podstaw ogłoszenia upadłości. Ma to na celu ograniczenie rozbieżności w orzecznictwie sądowym w tym zakresie.

Ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego

Kolejnym istotnym novum regulującym sytuację prawną osoby niewypłacalnej, która nie posiada majątku podlegającego egzekucji, ma być ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego na etapie postępowania o ogłoszenie upadłości (przed ogłoszeniem upadłości) i wydanie orzeczenia kończącego postępowanie bez ustalenia planu spłaty z pominięciem właściwego postępowania upadłościowego które odbywa się z udziałem syndyka. Takie rozwiązanie ma być odpowiedzią na usprawnienie postępowania i oddłużenia upadłego w stosunkowo niedługim czasie. 

Układ z wierzycielami

Instrumentem mającym umożliwić restrukturyzację zadłużenia jest wprowadzenie możliwości zawierania przez dłużnika układu z wierzycielami, który następnie będzie zatwierdzany przez sąd upadłościowy. Zawarcie układu oraz jego wykonanie poprowadzi wykwalifikowany doradca restrukturyzacyjny. Projekt przewiduje także kolejne rozwiązanie mające na celu pominięcie właściwego postępowania upadłościowego, zgodnie z którym będzie możliwe przeprowadzenie sprzedaży całego podlegającego egzekucji majątku w trybie przygotowanej likwidacji „pre-pack”. 

Oczywiście nie bez znaczenia dla kształtu wprowadzanych rozwiązań jest coroczny wzrost wpływu spraw upadłościowych do sądów upadłościowych, które wciąż nie są dostosowane kadrowo do tak znacznej liczby spraw. 

Autor: Michał Zawiła. 

Partner w RB Restrukturyzacje. Licencjonowany Doradca Restrukturyzacyjny, nr wpisu 1050. Adwokat wpisany na listę przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Katowicach.

Masz pytanie z zakresu restrukturyzacji?

andrzej dmowski1

Warszawa

dr Andrzej Dmowski

Partner Zarządzający
tel: 22 276 61 80
email: andrzej,dmowski@russellbedford.pl

michal zawila

Katowice

Michał Zawila

Partner
tel: 32 73 13 420
email: michal.zawila@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Poradnik antykryzysowy

broszura rb 2020

Specustawa w praktyce

Pandemia tzw. koronawirusa (SARS-CoV-2, COVID-19) zmienia bardzo wiele aspektów prawa. Przepisy mające dać wsparcie pracownikom, przedsiębiorcom, pracodawcom i innym podmiotom gospodarczym, wprowadzone specustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Nieskładanie sprawozdań może się skończyć nawet likwidacją spółki – postępowanie przymuszające z KRS - Russell Bedf… https://t.co/Wydi2GhcZE
19hreply
RB__Poland Sąd Najwyższy o wpływie prolongaty terminu zapłaty na rozpoczęcie biegu przedawnienia - Russell Bedford https://t.co/qlo8IEODh0
RB__Poland Zmiany w katalogu przypadków wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia  – nowelizacja prawa budowlanego - R… https://t.co/DpL9hxNLal