niedziela, 01 lipiec 2018 21:25

Oszustwo w podatku VAT nie jest kwestią zerojedynkową

Wojna z wyłudzeniami VAT od dłuższego czasu wydaje się być jednym z kluczowych tematów politycznych i ekonomicznych zarazem. Restrykcyjna praktyka postępowania organów podatkowych jest konsekwentnie ukazywana jako sukces, który zmniejsza lukę w podatku VAT i odstrasza od wszelkich podatkowych nadużyć. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalną drugą stronę medalu.

 

Krajowa Administracja Skarbowa walczy z nadużyciami w VAT, a uczciwi podatnicy mogą ponieść odpowiedzialność rykoszetem. Nie ulega wątpliwości, że niektórzy przedsiębiorcy dopuszczają się ewidentnych nadużyć, jednak oprócz tych można wyróżnić grupę osób, którzy zostali ukarani de facto za kogoś innego. Ukarani tylko za to, że byli za mało podejrzliwi wobec kontrahentów.

Wielu urzędników poczytuje wykrycie nadużycia podatkowego jako sukces. Ten czynnik może sprzyjać nadgorliwości w nakładaniu kar.

Granica należytej staranności

Występują także przypadki „ekstremalne”. Możliwe jest przykładowo sprzedawanie fikcyjnych faktur w imieniu osoby z najbliższej rodziny, która o niczym nie wiedziała. Jedna z takich spraw została oceniona na niekorzyść podatnika przez organ podatkowy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Dopiero NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, orzekł, że nie można ukarać przedsiębiorcy za to, że padł ofiarą nadużycia (sygn. akt. I FSK 1459/15).

Stan faktyczny był o tyle specyficzny, że sprawca czynu zabronionego wystawiał puste faktury, którym nadawał wiarygodność posługując się pieczątką brata. Po wyjściu sprawy na jaw zeznał, że działał na własną rękę. Organ podatkowy obciążył jednak przedsiębiorcę za brak należytej staranności. Uznał, że powinien zabezpieczyć pieczątkę przed użyciem przez osoby trzecie i obciążył go odpowiedzialnością za czyn zabroniony, o którym nie wiedział. Stanowisko organu zostało zaakceptowane przez WSA. NSA wydał orzeczenie w całkowicie odmiennym tonie:

„jeżeli na skutek bezprawnego działania innej osoby, w fakturze jako jej wystawca (sprzedawca, usługodawca) wskazany został podmiot, który nie widział o jej wystawieniu, nie godził się na jej wystawienie i który tej faktury faktycznie nie wystawił i nie zlecił jej wystawienia, a także nie wprowadził jej do obrotu prawnego, to podmiot taki nie może być uznany za wystawcę faktury w rozumieniu art. 108 ust. 1 u.p.t.u. (…) Okoliczności te powinny być badane indywidualnie, na gruncie każdej konkretnej sprawy”.

Przypadkowe ofiary

NSA podkreślił w cytowanym fragmencie, że każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Musimy jednak wziąć pod uwagę, że wielu urzędników poczytuje wykrycie nadużycia podatkowego jako sukces. Ten czynnik może sprzyjać nadgorliwości w nakładaniu kar.

Przedsiębiorca postanowił jednak walczyć do końca, pomimo tego, że sąd pierwszej instancji podzielił niekorzystne dla niego stanowisko organu. Jego trud nie poszedł na marne. NSA orzekł:

„Wykładnia (…) przyjęta przez Sąd pierwszej instancji oraz Dyrektora IS jest nie do zaakceptowania także z tego względu, że może prowadzić do nałożenia obowiązku zapłaty podatku wykazanego w fakturze na podmiot, który z wystawieniem tej faktury nie miał nic wspólnego.”

Opisany przypadek pokazuje, że przypisywanie komuś odpowiedzialności za oszustwo podatkowe może być bardzo pochopne i niesprawiedliwe. Walka z wyłudzeniem VAT może zbierać przypadkowe ofiary. Optymistyczną konkluzją jest fakt, że niesprawiedliwa decyzja organu podatkowego może zostać uchylona.      

Autor:

Ekspert Russell Bedford.

Masz pytanie z zakresu podatków?

rafal dabrowski1

Warszawa

Rafał Dąbrowski

Kierownik Deparamentu Podatków
tel: 22 276 61 84
email: rafal.dabrowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Poradnik antykryzysowy

broszura rb 2020

Specustawa w praktyce

Pandemia tzw. koronawirusa (SARS-CoV-2, COVID-19) zmienia bardzo wiele aspektów prawa. Przepisy mające dać wsparcie pracownikom, przedsiębiorcom, pracodawcom i innym podmiotom gospodarczym, wprowadzone specustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Ministerstwo Sprawiedliwości chce utworzyć Sąd Ochrony Wolności Słowa - Russell Bedford https://t.co/W6ffkXdBOu
RB__Poland Nowe prawo zamówień publicznych – najważniejsze zmiany - Russell Bedford https://t.co/s7GH7V8PSw
RB__Poland Rozszerzenie elementów w lokalnej dokumentacji oraz aktualizacja TPR, czyli kolejne zmiany w cenach transferowych -… https://t.co/2VJMk0zRDg
RB__Poland Nowelizacja ustawy o własności lokali - dłużnicy stracą dach nad głową - Russell Bedford https://t.co/Wh3Gngc88v