poniedziałek, 25 czerwiec 2018 20:23

Rozpoznanie obowiązku podatkowego w podatku VAT na tle podziału spółki kapitałowej przez wydzielenie

Przy planowaniu podziału Spółki kapitałowej realizowanego przez przeniesienie części przedsiębiorstwa stanowiącej zorganizowany zespół składników majątkowych, materialnych i niematerialnych oraz zobowiązań – zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) w trybie art. 529 § 1 k.s.h., istotnym zagadnieniem wpływającym na prawidłowość przebiegu podziału będzie identyfikacja miejsca rozliczenia sprzedaży opodatkowanej – podatku należnego, realizowanej przez Spółkę dzieloną w trakcie dokonywania podziału. Często bardzo duże znaczenie posiada to, czy podatek należny od danej sprzedaży realizowanej przez ZCP rozliczany jest jeszcze przez Spółkę dzieloną, czy też przez Spółkę przejmującą.

 

Na tle powołanych przepisów ustawy o VAT podstawowe zagadnienie dotyczy tego, która ze Spółek uczestniczących w podziale zobowiązana będzie do rozpoznania podatku należnego w stosunku do faktur związanych z ZCP wystawionych przed dniem podziału, co do których obowiązek podatkowy powstanie w dniu lub po dniu podziału.

Możliwe jest, iż przed dniem podziału Spółka dzielona wystawi faktury, co do których obowiązek podatkowy powstanie w dniu podziału albo po dniu podziału. Czy wówczas istotne będzie moment wystawienia faktury zrealizowanego przez Spółkę dzieloną czy inne zdarzenia ? Zgodnie z wyrażoną w Ordynacji podatkowej zasadą sukcesji, prawa i obowiązki podatkowe, w dniu lub po dniu wydzielenia przechodzą na Spółkę przejmującą. Na gruncie regulacji ustawy o VAT zasadę tą należy interpretować w taki sposób, iż w przypadku podziału spółki kapitałowej o przyporządkowaniu do Spółki dzielonej i Spółki przejmującej obowiązku rozpoznania podatku należnego będzie decydować data powstania tego obowiązku i powiązanie jej z datą wydzielenia.

W przypadku spółek aktywnych na rynku, dochodzi często do sytuacji iż dokonują one określonych dostaw towarów i usług, co do których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług (dalej „VAT”) powstanie w odmiennym czasie niż fakturowanie tj. w dniu podziału lub w okresach następnych. W przypadku aktywności sprzedażowej Spółki dzielonej, z której wyodrębniona zostanie ZCP, z pewnością dojdzie do sytuacji, gdzie jeszcze przed dniem podziału Spółka dzielona wystawi faktury VAT, dotyczące sprzedaży dokonanej przed dniem podziału, co do których obowiązek podatkowy powstanie w dniu lub po dniu podziału. Mogą również zdarzyć się także sytuacje, w których w dniu lub po dniu podziału powstanie obowiązek wystawienia faktur sprzedażowych z tytułu sprzedaży zrealizowanej przed podziałem.

Zgodnie z art. 93c § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku. Przepis § 1 stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie – także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (art. 93c § 2 Ordynacji podatkowej).

W art. 529 § 1 k.s.h. wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Jednym z nich jest, zgodnie z pkt 4 tego przepisu, podział przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Zasada sukcesji praw i obowiązku wyrażona została również w przepisach prawa handlowego. Zgodnie z art. 531 § 1 k.s.h., spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. Na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej (art. 531 § 2 k.s.h.). Zakres sukcesji związany jest z przydzielonymi w planie podziału składnikami majątku. Warunkiem sukcesji jest, aby majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie – także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Dla celów podatkowych, przy identyfikacji momentu rozliczenia podatku należnego istotne znaczenie będzie miało, poza zdefiniowaniem zakresu sukcesji podatkowej określonej w przepisach Ordynacji podatkowej, właściwe określenie skutków podatkowych czynności (sprzedaży towarów lub świadczenia usług) podejmowanych przez Spółkę dzieloną.

Co do czynności fakturowania, Spółka dzielona działa zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym obowiązana jest wystawić fakturę dokumentującą:

  • sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

  • sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

  • wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

  • otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy o VAT fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Opisane powyżej procedury związane z czynnością wystawiania faktur stoją w oderwaniu od kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego. Może dochodzić do sytuacji, w których podmioty dzielone zobowiązane będę do wystawienia faktur dotyczących transakcji, które nie tworzą obowiązku podatkowego.

Co do kluczowej kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z art. 19a ust. obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Ustawa zawiera szereg zastrzeżeń generujących odmienny moment powstania obowiązku podatkowego, a odmienności te będą istotne przy identyfikowaniu miejsca rozliczenia podatku należnego – w Spółce dzielonej lub Spółce przejmującej. W myśl obowiązującego art. 19a ust. 2 ustawy – w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. Ta regulacja również będzie miała duże znaczeń do wyznaczenia zdarzeń (sprzedaży towarów lub świadczenia usług), które powinny zostać rozliczone przez Spółkę dzieloną.

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4 (art. 19a ust. 8).

Na tle powołanych przepisów ustawy o VAT podstawowe zagadnienie dotyczy tego, która ze Spółek uczestniczących w podziale zobowiązana będzie do rozpoznania podatku należnego w stosunku do faktur związanych z ZCP wystawionych przed dniem podziału, co do których obowiązek podatkowy powstanie w dniu lub po dniu podziału. Skoro punkt ciężkości został położony na kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego a nie na fakturowaniu sprzedaży towarów czy usług, jeżeli obowiązek rozpoznania podatku należnego powstanie do dnia podziału – zobowiązanym do jego uwzględnienia w rozliczeniach VAT będzie Spóła Dzielona. Natomiast jeżeli obowiązek ten powstanie w dniu lub po dniu podziału, to będzie uwzględniany w rozliczeniach Spółki przejmującej. Bez znaczenia powinien pozostawać tu moment fakturowania czy realizacji poszczególnych transakcji sprzedażowych.

Masz pytanie z zakresu podatków?

rafal dabrowski1

Warszawa

Rafał Dąbrowski

Kierownik Deparamentu Podatków
tel: 22 276 61 84
email: rafal.dabrowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

RB Magazine

RB Magazine numer 55

Tematy na czasie to split payment, raportowanie MDR, nowa matryca stawek VAT. Zmianom przyglądamy się na bieżąco na naszym portalu i w mediach społecznościowych. W magazynie podsumowujemy najważniejsze z nich, a także zwracamy uwagę na takie, które są równie ważne, ale niekoniecznie „medialne”.

Pobierz najnowszy RB Magazine

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Andrzej Dmowski dla TVN24 o mikrorachunkach - Russell Bedford Poland https://t.co/XQP37S4X6B
RB__Poland Russell Bedford w finale konkursu „Network of the Year” - Russell Bedford Poland https://t.co/j2UPWSyBYB
RB__Poland Zapraszamy na wyjątkowe śniadanie podatkowe z Belgijską Izbą Biznesu - Russell Bedford Poland https://t.co/TFGcpqEmac
RB__Poland Uzyskanie zgody organu spółki na dokonanie czynności prawnej przez spółkę jest również w interesie kontrahenta - Ru… https://t.co/RB8RGXVIQq