piątek, 31 lipiec 2020 08:13

Dobra wiadomość dla podatników – NSA przeciwko nadużyciu prawa przez organy podatkowe

Na wczorajszej wokandzie Naczelnego Sądu Administracyjnego znalazły się sprawy dotyczące kontrowersyjnej i niekorzystnej dla podatników praktyki organów skarbowych. Od lat organy podatkowe wszczynają wobec podatników postępowania karne skarbowe celem doprowadzenia do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Taka praktyka organów podatkowych wielokrotnie spotkała się z krytyką praktyków broniących interesów swoich klientów– doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych.

W wydanych 30 lipca 2020 r. wyrokach (I FSK 128/20 i I FSK 42/20) NSA potwierdził, że sąd administracyjny jest uprawniony do zbadania czy organ podatkowy zasadnie powołuje się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Tak sformułowane stanowisko NSA jest korzystne dla podatników i daje nadzieję na to, że w przyszłości bezpodstawnie i instrumentalnie wszczynane przez organy postępowania karne będą umarzane, a co ważniejsze, nie będą wywoływały skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W ustnym uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że organy podatkowe nie mają uprawnienia do swobodnego, niczym nieograniczonego wszczynania postępowań karnych, jedynie w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych

W ustnym uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że organy podatkowe nie mają uprawnienia do swobodnego, niczym nieograniczonego wszczynania postępowań karnych, jedynie w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Każde wszczęcie postępowania karnego skarbowego podlega merytorycznej kontroli instancyjnej i sądowej. Nie jest dopuszczalna stosowana dotychczas praktyka organów podatkowych, która wywołuje korzystne skutki dla aparatu podatkowego (w postaci przerwania biegu przedawnienia) i jednocześnie – niekorzystne skutki dla podatnika. Tym bardziej, że postępowania karne skarbowe wszczęte było tuż przed upływem ustawowego terminu przedawnienia, a następnie nie podejmowano żadnych czynności we wszczętym postępowaniu karnym. Podatnik poinformowany był jedynie o zawieszeniu terminu przedawnienia jego zobowiązania. Omawiany schemat działania organów skarbowych znany jest wielu podatnikom.

Takie działanie organów podatkowych daje podstawę do przyjęcia założenia, iż postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte wyłącznie dla pozoru, tylko po to aby doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, a organ miał więcej czasu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie organów podatkowych należy oceniać jako nadużycie prawa. W demokratycznym państwie prawnym nie ma podstaw do wykorzystywania przez organy podatkowe możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Jak podkreślił NSA, sąd powinien przeciwdziałać nadużyciu prawa, szczególnie w sytuacji, kiedy nadużycia dopuszcza się organ władzy. Należy pamiętać, że podatnicy mają określone prawa, które podlegają ochronie a sądy powinny działań w taki sposób aby prewencyjnie zniechęcić aparat do łamania praw podatników. Stąd, zdaniem NSA, sądy administracyjne posiadają uprawnienia do badania czy doszło do zawieszenia biegu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

NSA swoim orzeczeniem potwierdził, że pomimo ziszczenia się przesłanek z art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej tj. mimo formalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego i poprawnego zawiadomienia o tym fakcie podatnika, nie wywołało to skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Mamy nadzieję, że takie stanowisko sądów administracyjnych będzie kontynuowane, a organy podatkowe zaprzestaną nagannej i niekorzystnej dla podatników praktyki.

Autor: Wioletta Kajda, konsultant podatkowy, aplikant adwokacki

Masz pytanie z zakresu podatków?

rafal dabrowski1

Warszawa

Rafał Dąbrowski

Kierownik Deparamentu Podatków
tel: 22 276 61 84
email: rafal.dabrowski@russellbedford.pl

rafal dabrowski1

Katowice

Leszek Dukiewicz

Dyrektor biura w Katowicach
tel: 32 73 13 420
email: leszek.dutkiewicz@russellbedford.pl

Kariera

Chcesz rozpocząć karierę w dynamicznej międzynarodowej, prężnie rozwijającej się organizacji, stawiasz na rozwój zawodowy, sukces i karierę – prześlij do nas swoją aplikację, nie omijamy żadnego życiorysu!

Aktualne oferty pracy

Skontaktuj się z nami

Biuro prasowe

Prawo do publikacji możliwe jest po skontaktowaniu się z naszym działem PR.

Zapraszamy do zamawiania komentarzy. Nasi eksperci udzielają wypowiedzi m.in. dla magazynu Forbes, dla Pulsu Biznesu, dla Gazety Finansowej i Rzeczpospolitej. Pozostajemy do Waszej dyspozycji.

 

więcej

Poradnik antykryzysowy

broszura rb 2020

Specustawa w praktyce

Pandemia tzw. koronawirusa (SARS-CoV-2, COVID-19) zmienia bardzo wiele aspektów prawa. Przepisy mające dać wsparcie pracownikom, przedsiębiorcom, pracodawcom i innym podmiotom gospodarczym, wprowadzone specustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Pobierz poradnik

 

Facebook

Twitter

RB__Poland Feedforward zamiast feedbacku – jak zwiększyć efektywność organizacji - Russell Bedford https://t.co/UYkn6qWxBx
RB__Poland RB Magazine numer 66 - zapraszamy do pobierania za darmo https://t.co/6vybR1p617 https://t.co/8Pt3AgJ8k7
RB__Poland Russell Bedford kontynuuje ekspansję w Afryce - Russell Bedford https://t.co/gdO2jpjBLV
RB__Poland Podwyższenie kapitału zakładowego z innych kapitałów spółki jest dochodem z udziału w jej zyskach (PIT) - Russell B… https://t.co/xDu3ObSmI3