Mocą ustawy z 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw 1 (dalej: u.zm.p.d.o.f.o.p.r.) od 1 stycznia 2021 r.
do ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych 2 (dalej: u.p.d.o.p.) dodany został nowy przepis – art. 27c, nakładający na niektórych podatników obowiązek sporządzania i podawania do publicznej wiadomości informacji o realizowanej strategii podatkowej za rok podatkowy.
Jak wynika z uzasadnienia MF, to kolejny instrument polityki uszczelniania systemu podatkowego mający przyczynić się do rozwiązania problemu unikania opodatkowania i erozji bazy podatkowej państw, w których generowany jest dochód.
Jego celem jest również zwiększenie transparentności podatkowej podmiotów, które ze względu na wysokość uzyskiwanych przychodów odgrywają istotną rolę na rynku. Podobne rozwiązania funkcjonują już w systemach prawnych innych państw, przykładowo w Australii, gdzie wprowadzono je na zasadzie dobrowolności.
Duże i średnie przedsiębiorstwa mają tam możliwość ujawniania na swoich stronach internetowych informacji podatkowych w ramach tzw. Kodeksu Transparentności Podatkowej (ang.
Tax Transparency Code ), a następnie mogą wykorzystywać ten fakt dla potrzeb prezentowania swojej firmy jako prowadzącej działalność w sposób odpowiedzialny społecznie 3 .
Rozwiązanie takie funkcjonuje także w Wielkiej Brytanii, przy czym w tym kraju, podobnie jak teraz w Polsce, w stosunku do dużych podatników publikowanie informacji o realizowanej strategii podatkowej jest obowiązkowe, a niedopełnienie tego wymogu jest zagrożone karą 4 .
- Krąg podatników objętych obowiązkiem sporządzania i publikowania informacji o strategii podatkowej
Krąg podmiotów zobowiązanych do sporządzania i podawania do publicznej wiadomości informacji o realizowanej strategii podatkowej określa art. 27c ust. 1 u.p.d.o.p. Są to te same podmioty, w odniesieniu do których na podstawie art. 27b ust. 1 u.p.d.o.p. od 2018 r.
minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości indywidualne dane zawarte w deklaracji CIT-8 podatnika, z wyłączeniem spółek nieruchomościowych, w tym spółek nieruchomościowych wchodzących w skład Podatkowych Grup Kapitałowych (dalej: PGK).
Do sporządzania i podawania do publicznej wiadomości informacji o realizowanej strategii podatkowej zobowiązane są zatem:
1) PGK, bez względu na wysokość osiągniętych przychodów,
- podatnicy inni niż PGK, u których wartość przychodu uzyskana w poprzednim roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro, przy czym przeliczenia ww. kwoty na złote polskie dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roboczym tego roku podatkowego.
Zgodnie z art. 27c ust. 11 u.p.d.o.p. obowiązek sporządzania i podawania do publicznej wiadomości informacji o realizowanej strategii podatkowej nie ma zastosowania także do podatników, którzy są stroną umowy o współdziałanie, o której mowa w art. 20s ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa 5 (dalej: o.p.).
Wynika to z istoty oraz warunków zawierania takiej umowy, a mianowicie, że podatnik będący stroną umowy o współdziałanie podejmuje zobowiązanie do posiadania skutecznego i adekwatnego zbioru zidentyfikowanych i opisanych procesów oraz procedur dotyczących zarządzania wykonywaniem obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i zapewniających ich prawidłowe wykonanie (tzw.
ramy wewnętrznego nadzoru podatkowego) już w ramach samej umowy.
2. Zakres wymaganych informacji
Zakres danych, jakie powinna zawierać sporządzana przez podatników informacja o realizowanej strategii podatkowej, określa art. 27c ust. 2 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem obejmuje ona w szczególności:
1) informacje o stosowanych przez podatnika:
- a) procesach oraz procedurach dotyczących zarządzania wykonywaniem obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i zapewniających ich prawidłowe wykonanie,
- b) dobrowolnych formach współpracy z organami KAS;
- informacje odnośnie do realizacji przez podatnika obowiązków podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z informacją o liczbie przekazanych Szefowi KAS informacji o schematach podatkowych, o których mowa w art. 86a § 1 pkt 10 o.p., z podziałem na podatki, których dotyczą;
- informacje o:
- a) transakcjach z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., których wartość przekracza 5% sumy bilansowej aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego spółki, w tym z podmiotami niebędącymi rezydentami podatkowymi Rzeczypospolitej Polskiej,
- b) planowanych lub podejmowanych przez podatnika działaniach restrukturyzacyjnych mogących mieć wpływ na wysokość zobowiązań podatkowych podatnika lub podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p.; jak wynika z uzasadnienia do nowelizacji 6 , chodzi w tym zakresie o informacje o:
- łączeniu się spółek,
- przekształceniu spółki w inną spółkę,
- wniesieniu do spółki wkładu w postaci przedsiębiorstwa innej spółki lub jego zorganizowanej części (w tym w ramach podziału spółek),
- wymianie udziałów;
4) informacje o złożonych przez podatnika wnioskach o wydanie:
- a) ogólnej interpretacji podatkowej, o której mowa w art. 14a § 1 o.p.,
- b) interpretacji przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b o.p.,
- c) wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w art. 42a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług 7 (dalej: u.p.t.u.),
- d) wiążącej informacji akcyzowej, o której mowa w art. 7d ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym 8 (dalej: u.p.a.);
- informacje dotyczące dokonywania rozliczeń podatkowych podatnika na terytoriach lub w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, wskazanych w aktach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11j ust. 2 u.p.d.o.p. i art. 23v ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych 9 (dalej: u.p.d.o.f.) oraz w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wydanym na podstawie art. 86a § 10 o.p.
Przepis art. 27c ust. 2 u.p.d.o.p. wskazuje również na to, że wymieniony tam katalog informacji jest katalogiem otwartym i wyszczególnia elementy, które powinny zostać objęte informacją o realizowanej strategii podatkowej. Podatnik może jednak publikowaną przez siebie informację uzupełnić o inne dane, które sam uzna za istotne z perspektywy swojej działalności oraz z perspektywy informacji, jaką chciałby upublicznić. Informacja o realizowanej strategii podatkowej może przyjąć przykładowo formę tabeli.
Ważne: jakkolwiek przepisy wprowadzające obowiązek sporządzania informacji o realizowanej strategii podatkowej i podawania tej informacji do publicznej wiadomości zostały umieszczone w u.p.d.o.p., obejmują one swoim zakresem informacje odnoszące się do wszystkich podatków, nie tylko podatku dochodowego od osób prawnych.
Wyżej wymienione informacje podaje się:
- 1) z uwzględnieniem charakteru, rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności,
- 2) z wyłączeniem informacji objętych tajemnicą handlową, przemysłową, zawodową lub tajemnicą procesu produkcyjnego.
Zgodnie z art. 27c ust. 3 u.p.d.o.p. informacja o realizowanej strategii podatkowej sporządzana przez PGK powinna być opracowana w taki sposób, aby zawierała wymagane dane zarówno w odniesieniu do całej grupy, jak i w odniesieniu do poszczególnych spółek wchodzących w jej skład. Informację o realizowanej strategii gospodarczej należy sporządzić w języku polskim lub zapewnić jej tłumaczenie na język polski.
3. Termin i miejsce publikacji informacji
Sporządzoną informację o realizowanej strategii podatkowej należy opublikować na stronie internetowej. Szczegółowe zasady w tym zakresie określają przepisy art. 27c ust. 4-6 u.p.d.o.p.
Zgodnie z nim podatnik zamieszcza informację o realizowanej strategii podatkowej za rok podatkowy, sporządzoną w języku polskim lub jej tłumaczenie na język polski, na swojej stronie internetowej w terminie do końca dwunastego miesiąca następującego po zakończeniu roku podatkowego.
Jeśli podatnik nie posiada własnej strony internetowej, to informację o realizowanej strategii podatkowej udostępnia w języku polskim na stronie internetowej podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Udostępnione informacje należy zamieścić na stronie internetowej w podziale na poszczególne lata.
W tym samym terminie podatnik jest zobowiązany poinformować urząd skarbowy o adresie strony internetowej (swojej własnej lub podmiotu powiązanego), na której zamieścił informację o realizowanej strategii. Informację o adresie strony podatnik przekazuje do właściwego dlań urzędu skarbowego.
Informacja taka przesyłana jest drogą elektroniczną.
- Sankcje za niedopełnienie obowiązku przekazania informacji urzędowi skarbowemu
Nieprzekazanie urzędowi skarbowemu informacji o stronie internetowej, na której zamieszczona została informacja o realizowanej strategii podatkowej lub przekazanie takiej informacji z naruszeniem wymaganego terminu, wiąże się z koniecznością zapłaty kary pieniężnej. Podstawą jej nałożenia jest art. 27c ust. 8 u.p.d.o.p. Zgodnie z art.
27c ust. 8 u.p.d.o.p. w przypadku niewykonania powyższego obowiązku naczelnik urzędu skarbowego nakłada na podatnika karę pieniężną w wysokości do 250 000 zł. Kara nakładana jest w drodze decyzji, co oznacza, że podatnikowi przysługuje w tym zakresie prawo do złożenia odwołania, a następnie ewentualnej skargi do sądu administracyjnego.
_______________________________
1 Ustawa z 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2020 poz. 2123.
2 Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2020 poz. 1406.
3 Zob. https://www.ato.gov.au/business/large-business/in-detail/tax-transparency/voluntary-tax-transparency-code/ (dostęp: 7 grudnia 2020 r.).
4 Zob. https://www.gov.uk/guidance/large-businesses-publish-your-tax-strategy (dostęp: 7 grudnia 2020 r.).
5 T.j. Dz.U. 2020 poz. 1325 z późn. zm.
6 Uzasadnienie do projektu ustawy, s. 49: http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/BDF758EADB7CC788C12585F300446898/%24File/642-uzas.DOCX (dostęp: 7 grudnia 2020 r.).
7 T.j. Dz.U. 2020 poz. 106.
8 Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, t.j. Dz.U. 2020 poz. 722.
9 Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. 2020 poz. 1426.
Podstawa prawna
art. 27b-27c u.p.d.o.p.
Artykuł pochodzi z książki Wydawnictwa C.H. Beck „Przegląd zmian podatkowych 2021”, https://www.ksiegarnia.beck.pl/ 19763-przeglad-zmian-podatkowych-2021-agnieszka-bienkowska