12 września 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał ważne, z punktu widzenia polskich podatników, orzeczenie dotyczące podatku VAT w zakresie prawa od odliczenia podatku naliczonego za okres wykreślenia podatnika z rejestru. Jest ono o tyle istotne, że od 1 stycznia 2017 r.
naczelnicy urzędów skarbowych mogą w pewnych okolicznościach z urzędu wykreślać podatników z rejestru podatników Vat czynnych. Jedną z takich przesłanek jest nieskładanie przez podatnika deklaracji podatkowych przez 6 miesięcy lub 2 kolejne kwartały.
Podobny stan faktyczny stał się przedmiotem rozstrzygnięcia TSUE. Sprawa dotyczyła rumuńskiej spółki Siemens Gamesa Renewable Energy România SRL, która w okresie od 7 października 2010 r. do 24 maja 2011 r.
została uznana za nieaktywnego podatnika (jej numer podatkowy dla celów Vat został unieważniony), ze względu na niewywiązywanie się z obowiązku składania deklaracji.
W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej rumuńskie władze skarbowe odmówiły spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług dokonanych w okresie uznania za podatnika nieaktywnego.
Dla polskich podatników wykreślonych z rejestru VAT orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości może okazać się skutecznym orężem w sporach z organami podatkowymi
Spółka zaskarżyła decyzję do sądu apelacyjnego w Bukareszcie, zarzucając organom podatkowym naruszenie zasady proporcjonalności i neutralności podatku VAT, argumentując, że dopełniła wszystkich niezbędnych formalności w celu reaktywacji swojego numeru identyfikacji.
W tych okolicznościach sąd postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości o rozstrzygniecie czy spółka ma prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT, dotyczącego okresu, w którym jego numer identyfikacyjny dla celów Vat był nieaktywny, poprzez złożenie kilku deklaracji VAT po jego reaktywowaniu oraz wystawieniu dotyczących tego okresu faktur VAT.
TSUE wskazał,„że sankcjonowanie z tytułu nieprzestrzegania przez podatnika obowiązków w zakresie rachunkowości i składania deklaracji odmową prawa do odliczenia wykracza w sposób oczywisty poza to, co jest niezbędne do realizacji celu polegającego na zapewnieniu prawidłowego stosowania tych obowiązków, w sytuacji gdy prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie nakładały w odpowiednich przypadkach, jako sankcje za naruszenie wspomnianych obowiązków, grzywny lub kary pieniężne proporcjonalne do wagi naruszenia”.
W związku z powyższym Trybunał uznał, że przepisy krajowe pozwalające organom podatkowym odmówić prawa do odliczenia podatku VAT z tego powodu, że podatek naliczony dotyczył okresu uznania podatnika za nieaktywnego, są niezgodne z Dyrektywą VAT.
Prawo takie przysługuje wtedy, gdy podatnik reaktywuje swój numer podatkowy, wystawi właściwe faktury oraz złoży deklaracje podatkowe za okres wykreślenia z rejestru.
W uzasadnieniu Trybunał powołał się na zasadę neutralności i proporcjonalności, stwierdzając, że podatnik może skorzystać z prawa do odliczenie o ile zostały spełnione wymogi materialne ,a prawo do odliczenia nie jest podnoszone w sposób stanowiący oszustwo lub nadużycie.
Dla polskich podatników wykreślonych z rejestru VAT orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości może okazać się skutecznym orężem w sporach z organami podatkowymi.
Autor:
Marcin Kołkowicz
Doradca podatkowy, konsultant podatkowy w Russell Bedford Poland Sp. z o.o., absolwent Administracji, Zarządzania oraz Marketingu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II. Tematyką prawa podatkowego zajmuje się od 2012 roku. Doświadczenie zdobywał w lubelskich oraz w warszawskich kancelariach doradztwa podatkowego.
Autor i współautor wielu publikacji podatkowych, w szczególności dla portalu prawno-podatkowego TaxFin.pl. W swojej karierze zajmował się zarówno zagadnieniami dotyczącymi podatków bezpośrednich jak i pośrednich, ze szczególnym uwzględnieniem podatku od towarów i usług (VAT).