W związku z nowelizacją ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2017 r. poz. 1318 ze zm.) od zeszłego roku trwają przygotowania nad rozporządzeniem w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w zakresie leczenia bólu.
Nowelizacja przyznała wszystkim pacjentom prawo do leczenia bólu, tym samym nakładając na placówki obowiązek badania poziomu jego natężenia oraz monitorowania skuteczności leczenia. Zgodnie z nowymi przepisami pacjent zarówno w szpitalu, jak też w przychodni czy w karetce powinien zostać zapytany co go boli, jak bardzo i jakiego rodzaju jest to ból.
Proponowane zmiany są pewnego rodzaju przełomem, biorąc pod uwagę zmianę podejścia lekarzy i szpitali do sposobu leczenia bólu. Bardzo istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów jest pogłębienie świadomości, że leczenie przeciwbólowe musi być świadczone zgodnie ze standardem bezpieczeństwa, zaś odpowiednie wprowadzenie leczenia przeciwbólowego doprowadzi do zmniejszenia liczby innych świadczeń.
Rozporządzenie wskaże standardy leczenia bólu
Kolejnym etapem ma być opracowane przez MZ, wspólnie z Polskim Towarzystwem Badania Bólu, rozporządzenie normujące standardy leczenia. Jego założenia zostały przedstawione przez resort zdrowia w listopadzie, zaś wkrótce mają zostać przekazane do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania.
Będzie to akt wykonawczy, gwarantujący realizację praw pacjenta związanych z leczeniem bólu na każdym etapie choroby. Jak podkreśla Polskie Towarzystwo Badania Bólu już sama ta zmiana budzi szereg kontrowersji, biorąc pod uwagę to, iż wcześniej to prawo było zagwarantowane tylko osobom w stanie terminalnym.
Teraz zaś świadczenia zdrowotne związane z leczeniem bólu będą mogły być udzielane w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, lecznictwie ratunkowym oraz w leczeniu szpitalnym.
Jak wskazują eksperci, na gruncie proponowanych zmian lekarz będzie miał obowiązek założenia pacjentowi karty oceny nasilenia bólu, której wzór został przygotowany przez Polskie Towarzystwo Badania Bólu.
Następnie – wypełniona karta ma stanowić element dokumentacji medycznej, co jest kolejną wielką zmianą, kiedy weźmie się pod uwagę to, iż do tej pory w dokumentacji medycznej nie pozostawał ślad o tym, że cierpiącemu pacjentowi odmówiono pomocy. Wzór karty przygotowało Polskie Towarzystwo Badania Bólu.
Cały przebieg rozpoznania, monitorowania i leczenia bólu będzie się opierał na aktualnej wiedzy medycznej, a także wytycznych i zaleceniach rekomendowanych przez Polskie Towarzystwo Badania Bólu, zgodnie z aktem wykonawczym do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Skuteczniejsze dochodzenie praw
W przypadku niedopilnowania obowiązku ze strony lekarza, czyli niezałożenia karty bądź gdy z karty będzie wynikało, że zastosowane leczenie było niewłaściwe, pacjent będzie miał możliwość dochodzenia swoich praw u Rzecznika Praw Pacjenta, bowiem karta będzie umożliwiała weryfikację tego, jakie leczenie i jaki rodzaj leków zostały zastosowane.
Jak podkreśla wiceminister Marek Tombarkiewicz rozporządzenie jest to bardzo ważny dokument, istotny dla wszystkich pacjentów cierpiących z powodu bólu, regulujący system leczenia bólu w Polsce. Zagwarantuje bowiem skuteczną realizację praw związanych z leczeniem bólu, niezależnie od zaawansowania choroby, źródeł dolegliwości bólowych, wieku czy miejsca pobytu pacjenta.
Ministerstwo zmienia także rozporządzenie dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliwowej i hospicyjnej. Zgodnie z założeniami Światowej Organizacji Zdrowia świadczenie „Leczenie bólu w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej” zostanie zastąpione procedurą „Leczenie bólu zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, za pomocą leków dostępnych w Polsce”. Propozycja ta spotyka się z aprobatą środowiska eksperckiego i pacjentów.
Proponowane zmiany są pewnego rodzaju przełomem, biorąc pod uwagę zmianę podejścia lekarzy i szpitali do sposobu leczenia bólu. Bardzo istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów jest pogłębienie świadomości, że leczenie przeciwbólowe musi być świadczone zgodnie ze standardem bezpieczeństwa, zaś odpowiednie wprowadzenie leczenia przeciwbólowego doprowadzi do zmniejszenia liczby innych świadczeń.